Themeluesi i China Evergrande Group, Hui Ka-yan, është dënuar me burgim të përjetshëm, duke i dhënë fund një prej historive më spektakolare të ngritjes dhe rënies në botën e biznesit kinez.
Dikur një prej njerëzve më të pasur të Azisë, Hui e shndërroi Evergrande në një prej kompanive më të mëdha të pasurive të paluajtshme në Kinë, përpara se perandoria e tij të shembej nën peshën e borxheve dhe hetimeve për mashtrim financiar.
Hui u dënua së bashku me 56 persona të tjerë të lidhur me Evergrande, mes tyre edhe dy djemtë e tij, Xu Zhijian dhe Xu Tenghe. Gjykata urdhëroi gjithashtu konfiskimin e aseteve të Hui-t, ndërsa Evergrande u gjobit me 8.82 miliardë juanë, rreth 1.3 miliardë dollarë. Hengda Real Estate, dega e kompanisë në Kinën kontinentale, u urdhërua të paguante edhe 7 miliardë juanë të tjera.
Vendimi kulmon një histori që nisi nga varfëria dhe përfundoi në një prej kolapseve më të mëdha të sektorit kinez të pasurive të paluajtshme. Hui Ka-yan, i njohur edhe si Xu Jiayin, lindi në provincën Henan në vitin 1958 dhe u rrit në një familje të varfër. Pasi punoi në një fabrikë çeliku, ai iu drejtua sektorit të pasurive të paluajtshme në Guangzhou dhe në vitin 1996 themeloi Evergrande.
Kompania përfitoi nga bumi i jashtëzakonshëm i tregut kinez të banesave dhe u zgjerua me ritme të shpejta, kryesisht përmes huamarrjes masive. Në kulmin e saj, Evergrande kishte më shumë se 1,300 projekte në rreth 280 qytete dhe u shndërrua në zhvilluesin më të madh të pasurive të paluajtshme në Kinë sipas shitjeve. Perandoria e Hui-t u zgjerua edhe në sektorë të tjerë, përfshirë futbollin, ujin e ambalazhuar dhe automjetet elektrike.
Megjithatë, modeli i rritjes i mbështetur në borxhe u përplas me masat e Pekinit për frenimin e huamarrjes në sektorin e pasurive të paluajtshme. Që nga viti 2020, Evergrande e pati gjithnjë e më të vështirë të siguronte financime të reja dhe në fund të vitit 2021 dështoi në shlyerjen e borxhit. Pas dështimit të përpjekjeve për ristrukturim, një gjykatë në Hong Kong urdhëroi likuidimin e kompanisë në vitin 2024, ndërsa edhe një prej degëve të saj kryesore në Kinën kontinentale u përball me procedura likuidimi.
Hui u mor në paraburgim nga policia kineze në vitin 2023 dhe më pas u vendos nën një formë kontrolli policor në banesë. Hetimet zbuluan akuza për mashtrim financiar, shkelje të rregullave të deklarimit dhe ryshfet. Autoritetet kineze akuzuan gjithashtu Hengda Real Estate për fryrje të të ardhurave me më shumë se 560 miliardë juanë, duke njohur shitje përpara kohe.
Në prill, Hui u deklarua fajtor për akuza që përfshinin mbledhje të paligjshme fondesh dhe mashtrim në mbledhjen e fondeve. Sipas agjencisë shtetërore kineze Xinhua, gjykata vlerësoi se shuma e përfshirë ishte jashtëzakonisht e madhe, ndërsa dëmi ekonomik dhe social i shkaktuar ishte veçanërisht i rëndë.
Rënia e Hui-t është po aq e madhe sa ngritja e tij. Pasuria e tij dikur vlerësohej në miliarda dollarë dhe pjesa më e madhe e saj vinte nga aksionet kontrolluese në Evergrande dhe dividentët e marrë nga kompania pas listimit në Bursën e Hong Kongut në vitin 2009. Sipas llogaritjeve të Bloomberg, gjatë dekadës së fundit Hui kishte përfituar më shumë se 7 miliardë dollarë nga shpërndarjet e kompanisë.
Sot, Evergrande ndodhet në likuidim, ndërsa mijëra kreditorë në Kinë dhe jashtë saj përpiqen të rikuperojnë një pjesë të humbjeve. Historia e Hui Ka-yan është shndërruar kështu në një nga shembujt më të fortë të rrezikut që mbart një model biznesi i mbështetur në borxhe të mëdha: nga një prej manjatëve më të fuqishëm të Kinës, ai përfundoi me një dënim të përjetshëm dhe konfiskimin e pasurisë.
