Në një nga netët e dhjetorit të vitit 2024, një patrullë e policisë gjermane ndaloi një furgon të vogël të tipit “Opel” pranë qytezës Schönefeld në periferinë jugore të Berlinit, pasi targa e tij tërhoqi vëmendjen e policëve. Në furgon ndodheshin tre të rinj që mbanin dokumente identifikimi nga Serbia, Bosnja dhe Gjermania.
Pas një kontrolli rutinë, policia i la të lirë; në furgon nuk gjetën asgjë tjetër veçse bombola me shkumë izoluese ndërtimi, e cila përdoret nga punëtorët e restaurimit për të mbushur çarjet dhe vrimat, një material ky që nuk është i ndaluar.
Pak orë më vonë, banorët e lagjes Alt-Schönefeld aty pranë u zgjuan duke gjetur rreth 43 makina të bllokuara.
Tubat e tyre të shkarkimit (auspizët) ishin mbushur me të njëjtën shkumë, dhe në xhamat e tyre ishin ngjitur afishe me foton e ministrit të atëhershëm gjerman të Ekonomisë, Robert Habeck, një nga figurat më të spikatura të Partisë së Gjelbër dhe përgjegjës për çështjet e klimës dhe energjisë, shoqëruar me një shprehje ironike: “Bëhu më i gjelbër”.
Në pamje të parë, skena dukej si vepër e ekstremistëve ekologjikë të zemëruar, ose të paktën kështu dëshironin orkestruesit e saj që të dukej.
Megjithatë, ato 43 makina ishin vetëm fillimi. Gjatë javëve në vijim, e njëjta metodë dëmtoi më shumë se 270 makina në qytete të ndryshme gjermane.
Me ndjekjen e fijeve, u zbulua një rrëfim shumë më tronditës sesa thjesht një revoltë ekologjike, sipas një hulumtimi të revistës gjermane “Der Spiegel”. Autorët nuk ishin aktivistë të klimës, por të rinj të rekrutuar përmes aplikacionit “Viber”.
Njëri prej tyre kishte marrë udhëzime të sakta nga një person rus dhe i ishte premtuar rreth 100 euro për çdo makinë që dëmtonte.
Ndërkohë, qarqet gjermane të sigurisë vlerësuan se qëllimi ishte të ndizej pakënaqësia ndaj Partisë së Gjelbër dhe kandidatit të saj në prag të zgjedhjeve federale, duke helmuar debatin publik nga brenda përpara se të shkohej në kutitë e votimit.
Targetimi i makinave gjermane nuk ishte një ngjarje e izoluar; ka fakte që e shfaqin këtë si pjesë të një modeli të qëllimshëm sabotimi me kosto të ulët në disa vende europiane. Në korrik të vitit 2024, një zjarr shpërtheu në një kontenier pakosh në aeroportin e Lajpcigut në Gjermani, pasi një pajisje ndezëse ishte fshehur në një dërgesë të kompanisë së transportit “DHL”. Megjithatë, avioni që supozohej të transportonte dërgesën u vonua në nisje, gjë që parandaloi djegien e tij në ajër. Pako të ngjashme u shfaqën edhe në Britaninë e Madhe dhe Poloni, ndërsa në Lituani u arrestua një i dyshuar që besohet se u mor me dërgimin e tyre, kurse personi që e porositi dhe ai që ndërtoi pajisjet mbetën të panjohur.
“Instituti i Bloomsbury për Inteligjencën dhe Sigurinë” (BISI) dokumenton tre zjarre të tjera të shkaktuara nga pako të pajisura me kohëmatës elektronikë, të cilat shënjestruan ambientet e kompanive “DHL” dhe “DPD” në Gjermani, Britani dhe Poloni. Instituti ia faturon ato drejtpërdrejt Shërbimit të Inteligjencës Ushtarake Ruse (GRU), duke shpjeguar se një agjent i këtij shërbimi e menaxhoi ekzekutimin përmes aplikacionit “Telegram”.
“Aktet e sabotimit u lihen në dorë agjentëve lokalë që përdoren vetëm një herë, të cilët rekrutohen përmes platformave si Telegram dhe paguhen pak për çdo mision.”
Instituti e lidh këtë model me një taktikë rekrutimi në rritje që e quan “ekonomia e detyrave” (gig economy); ku aktet e sabotimit u shpërndahen agjentëve lokalë që përdoren vetëm një herë dhe rekrutohen përmes platformave si “Telegram” dhe “Viber”, për të kryer detyra specifike në shkëmbim të një pagese për njësi, pa patur lidhje organizative me Moskën. Avantazhi i kësaj metode, nga këndvështrimi i menaxhuesve të saj, është se konfuzon hetimet dhe dobëson përgjigjen e inteligjencës: ekzekutuesit nuk janë oficerë rusë që mund të gjurmohen lart në zinxhirin komandues, por njerëz me mëditje që mund të zëvendësohen shpejt nëse zbulohen.
Sipas raportit të institutit, këto incidente përbëjnë pjesë të një fushate të gjerë që nisi pas luftës ruso-ukrainase në vitin 2022. Deri në mars të vitit 2025, “Bloomsbury” regjistroi më shumë se 100 operacione sabotimi në Europë, përfshirë zjarre, shpërthime, sulme kibernetike dhe sulme me mjete primitive, që shënjestruan sektorët e transportit, logjistikës, mbrojtjes dhe energjisë. Në këtë kontekst, raporti vëren se targetimi i kompanive private logjistike si “DHL” nuk është i rastësishëm, por synon të rraskapitë zinxhirët europianë të furnizimit, veçanërisht ato që lidhen me mbështetjen për Ukrainën, duke e kthyer sabotimin nga një ngjarje e izoluar në një mjet strategjik.
Përveç sabotimit fizik, një hulumtim i revistës “Der Spiegel” në bashkëpunim me platformën investigative “The Insider”, bazuar në një rrjedhje dokumentesh nga “Shërbimi i Inteligjencës së Jashtme Ruse”, zbuloi një fushatë të gjerë ndikimi që shënjestronte opinionin publik gjerman përmes më shumë se 20 uebsajteve që maskoheshin si platforma të rregullta lajmesh, të mbështetura nga qindra mijëra llogari false në rrjetet sociale.
Një nga temat më depërtuese të fushatës ishte nxitja e pakënaqësisë ndaj refugjatëve ukrainas. Promovoheshin tituj dhe parulla të tipit: “Ukrainasit po i grabisin Gjermanisë mirëqenien e saj ekonomike”, pasi ajo po kthehej në një vend “që po mbytet në mungesë strehimi” dhe ku buka po bëhej një “mall luksi”. Në fund, të gjitha mesazhet të çonin në një konkluzion të vetëm: ka ardhur koha të tregohet kujdes për qytetarët në vend që të derdhen para në luftën e Ukrainës.
Sipas dokumentit të rrjedhur, thelbi i kësaj doktrine është prodhimi i frikës. Motivi i ri i përpjekjeve të Moskës, sipas dokumentit, duhet të jetë zgjimi i ankthit për një të ardhme të paqartë dhe mbytja e ndërgjegjes së publikut të shënjestruar me “panik dhe tmerr” përmes asaj që dokumenti e quan “sulme kognitive”.
Lufta e hirtë
Përballë këtij përshkallëzimi, krerët e tre shërbimeve gjermane të inteligjencës, në një seancë dëgjimore para Bundestag-ut në Tetor 2024, paralajmëruan se gatishmëria e Moskës për operacione të fshehta ka arritur një “nivel të paprecedentë”. Kryetari i “Shërbimit Federal të Inteligjencës” (BND) i asaj kohe, Bruno Kahl, shkoi edhe më tej, duke vënë në dukje se përkeqësimi i situatës “nuk është absolutisht i përjashtuar” dhe se rreziku kërkon të mendohet për aktivizimin e mbrojtjes kolektive në NATO. Në të njëjtën linjë, kreu i shërbimit të “Sigurisë së Brendshme Britanike” (MI5), Ken McCallum, paralajmëroi se agjentët e Moskës synojnë të përhapin “kaos në rrugët e Britanisë dhe Europës” me një pakujdesi gjithnjë e më të madhe.
Ajo që përshkruajnë këto paralajmërime është thelbi i asaj që njihet si “zona e hirtë e luftës”; domethënë një hapësirë e paqartë mes paqes dhe luftës, ku agresioni ndodh pa arritur pragun e një sulmi të hapur ushtarak. Studiuesja Elisabeth Braw, bashkëpunëtore në Këshillin Atlantik, bën dallimin midis termit “luftë hibride” (të formuluar nga Frank Hoffman në vitin 2007 për të përshkruar gërshetimin e luftës konvencionale me agresionin jo-rregullt) dhe sulmeve sabotuese që nuk mund t’i atribuohen qartë një aktori specifik. Ajo e përshkruan këtë me termin “nën prag” ose “zona e hirtë”. Braw e quan ngatërresën që buron prej saj si “dilema e mbrojtësit”, sepse këto sulme janë projektuar për të shfrytëzuar pikat e dobëta të kundërshtarit në fusha të shumta, duke ruajtur një shkallë të llogaritur të paqartësisë, kështu që është e vështirë të provohet përgjegjësia direkte, gjë që i lë aktorit hapësirë për mohim dhe shmangie të një përgjigjeje publike.
Ruajtja e paqartësisë këtu nuk është një efekt anësor, por është vetë qëllimi. Neni 5 i Traktatit të NATO-s përcakton se një sulm i armatosur kundër ndonjë prej vendeve anëtare konsiderohet sulm kundër të gjithave, gjë që kërkon një përgjigje kolektive mbrojtëse që mund të arrijë deri në përdorimin e forcës ushtarake. Por ky detyrim nuk është i projektuar për situatat kur agresori vepron nën atë prag; domethënë përmes akteve armiqësore që nuk plotësojnë përkufizimin e një sulmi të hapur të armatosur. Kjo do të thotë se aleanca duhet së pari ta klasifikojë atë që po ndodh përpara se të mund të hartojë një përgjigje kohezive, gjë që i jep sulmuesit kohë të çmuar për të përmbushur qëllimin e tij.
Dallimi midis dy modeleve mishërohet në vetë përvojën e Ukrainës, siç shpjegon Ihor Solovey, kreu i Qendrës Ukrainase për Komunikime Strategjike. Në vitin 2022, Rusia pushtoi Mariupolin përmes luftës konvencionale (artileri, blinda, aviacion dhe këmbësori). Ndërsa në vitin 2014, Solovey sheh se ajo pushtoi Doneckun me mjete hibride; ku operacionet e informacionit dhe propagandës kthyen një pjesë të popullsisë kundër qeverisë qendrore, dhe më pas formacionet luftarake proxy, forcat speciale dhe bashkëpunëtorët lokalë morën përsipër përmbysjen e autoritetit zyrtar, ndërsa Moska fshehu rolin e saj të drejtpërdrejtë.
Shërbim që kërkon prestigjin e humbur
Raporte të shumta e lidhin pushtimin e Doneckut me Shërbimin e Inteligjencës Ushtarake Ruse (shkurt “GRU”). Sipas studiuesit britanik Mark Galeotti, kaosi i vitit 2014 në Ukrainë ishte një mundësi e artë për këtë shërbim, pasi presidenti ukrainas pro-Moskës, Viktor Yanukovych, u përmbys pas protestave të mëdha popullore në Kiev, dhe shteti hyri në një fazë konfuzioni politik dhe sigurie.
Në këtë moment, Rusia lëvizi në gadishullin e Krimesë, ku u shfaqën trupa pa shenja të qarta dalluese dhe morën nën kontroll pika jetike, përpara se Moska të shpallte aneksimin e rajonit më vonë, në një hap që u refuzua nga Perëndimi. Ky kaos, sipas Galeotti-t, ishte një “bekim për GRU-në”, pasi i hapi rrugën shërbimit për të qenë një nga krahët udhëheqës në marrjen e Krimesë dhe më pas në destabilizimin e Donbasit në Ukrainën lindore. Dokumentet zyrtare britanike tregojnë se Ukraina përbënte një fushë testimi ku GRU zhvilloi arsenalin e saj që nga viti 2014; aq sa njësia e saj kibernetike 26165, përhapi midis viteve 2014 dhe 2016 programe qëllimkëqija për të përcaktuar vendndodhjen e artilerisë ukrainase në Donbas, duke mundësuar goditjen e tyre.
Sot, disa palë zyrtare perëndimore e lidhin këtë shërbim me aktet e sabotimit që po ndodhin në kontinent. Në dhjetor të vitit 2025, Ministria e Jashtme britanike dhe Qendra Kombëtare e Sigurisë Kibernetike publikuan një dosje mbi “operacionet kibernetike dhe hibride të GRU-së”, ku dokumentuan rolin e njësive specifike brenda shërbimit, përfshirë Njësinë 29155 të specializuar në sabotim dhe vrasje, krahas njësive të tjera të specializuara në detyra kibernetike. Britania ka vendosur sanksione ndaj saj dhe ndaj dhjetëra oficerëve të inteligjencës ushtarake, si dhe ka zbuluar emrat e disave prej tyre për herë të parë.
Në të njëjtën linjë, Shtetet e Bashkuara dhe partnerë të tjerë ia faturuan operacionet direkte të sabotimit dhe ato kibernetike gjithashtu Njësisë 29155. Në një vlerësim të përbashkët të lëshuar nga FBI, Agjencia e Sigurisë Kibernetike dhe e Infrastrukturës (CISA) dhe Agjencia e Sigurisë Kombëtare (NSA), agjencitë amerikane dolën në përfundimin se kjo njësi “është përgjegjëse për tentativa për grusht shteti, akte sabotimi, operacione ndikimi dhe tentativa për vrasje në mbarë Europën”.
Vlerësimi amerikan konfirmoi se shërbimi rus i inteligjencës ka zgjeruar fushën e operacioneve të tij që nga viti 2020 për të përfshirë operacionet kibernetike sulmuese kundër infrastrukturës kritike. Vlerësimi gjithashtu regjistroi më shumë se 14,000 skanime elektronike të domeneve digjitale në 26 vende anëtare të NATO-s dhe disa vende të Bashkimit Europian, duke shënjestruar sektorët e qeverisë, financës, transportit, energjisë dhe shëndetësisë.
GRU u krijua në vitin 1918 nën emrin “Agjencia e Regjistrimit”, përpara se Stalini ta riorganizonte në vitin 1942 për t’u bërë më vonë një nga shërbimet më të pavarura të Moskës dhe më të lidhura me operacionet e jashtme. Shërbimi gëzon kanale direkte komunikimi me udhëheqjen politike dhe menaxhon njësi të specializuara, rolet e të cilave plotësojnë njëra-tjetrën midis vëzhgimit, sabotimit, luftës kibernetike dhe operacioneve psikologjike. Shërbimi gjithashtu mbikëqyri për dekada njësitë e forcave speciale ruse të njohura si “Spetsnaz”, përpara se ta humbiste këtë privilegj më vonë në kuadër të ristrukturimit të tij.
Megjithatë, shërbimi mbeti për një kohë të gjatë si një nga organet më të fshehta dhe më misterioze të inteligjencës ruse. Ndërsa një pjesë e madhe e historisë së “KGB-së” u dokumentua përmes dëshmive të ish-oficerëve dhe arkivit të Vasili Mitrokhin, i cili u arratis në Britani në vitin 1992, operacionet e inteligjencës ushtarake mbetën pothuajse pa u përmendur. Madje, ndonjëherë lejohej që disa nga sukseset e saj të jashtme t’u atribuoheshin shërbimeve të tjera të sigurisë për të qëndruar larg vëmendjes; madje edhe struktura dhe buxheti i saj mbetën gjithmonë sekrete shtetërore. Falë qëndrimit në hije dhe shmangies së roleve të brendshme (ndryshe nga shërbimet e tjera të sigurisë), ajo nuk u lidh në mendjet e njerëzve me shtypjen e qytetarëve, dhe për rrjedhojë, Kremlini nuk gjeti asnjë arsye politike për ta shpërbërë pas rënies së Bashkimit Sovjetik në vitin 1991.
Prandaj, shfaqja e emrit të shërbimit në titujt e gazetave gjatë dekadës së fundit dukej si një shmangie e jashtëzakonshme nga traditat e tij, veçanërisht me lidhjen që raportet perëndimore i bëjnë atij me operacionet më publike dhe agresive të Moskës kohët e fundit. Studiuesi amerikan Joseph Dillon sheh se ky ndryshim nuk lindi me luftën në Ukrainë, por i parapriu asaj, duke filluar pas luftës së Rusisë kundër Gjeorgjisë në vitin 2008, kur performanca e inteligjencës ushtarake u konsiderua si dështim, veçanërisht pas paaftësisë së saj për të zbuluar sistemet gjeorgjiane të mbrojtjes ajrore. Shërbimi e pagoi shtrenjtë këtë me një ristrukturim të ashpër; iu hoq komanda e “Spetsnaz-it”, iu ul buxheti, iu ndryshuan simbolet dhe rreth 1000 oficerë të saj u nxorën në pension ose u transferuan në pozicione të tjera. Prej këtej, Dillon e lexon këtë aktivitet të shtuar gjatë dekadës së kaluar si një përpjekje për të rifituar prestizhin e humbur.
Kjo ndërthuret me analizën e Galeotti-t, i cili sheh se shërbimi nuk hyri në krizën ukrainase nga një pozicion i forcës absolute; ai po përpiqej të riparonte pozicionin e tij pas kritikave ndaj performancës në Gjeorgji, por kaosi i Ukrainës i dha shërbimit një mundësi për të rifituar vendin e tij brenda shtetit rus. Në një mjedis që ndërthur forca speciale, agjentë lokalë, rebelë, banda dhe mohim zyrtar, GRU gjeti fushën që zotëron më mirë se kushdo tjetër.
Kjo shtohet edhe nga rivaliteti i saj me Shërbimin Federal të Sigurisë (FSB), trashëgimtarin kryesor të KGB-së. Edhe pse FSB vepron kryesisht brenda Rusisë, ai lëviz gjithashtu në hapësirën e ish-Bashkimit Sovjetik, gjë që krijon zona fërkimi dhe mbivendosjeje me inteligjencën ushtarake. Në këtë garë për ndikim brenda shtetit rus, GRU nuk vepron vetëm si një organ për mbledhjen e informacionit, por si një platformë e integruar e operacioneve hibride.
Shërbimi përbëhet nga 15 drejtori, 4 prej të cilave janë rajonale dhe merren me zona specifike gjeografike, dhe 11 drejtori të specializuara të ngarkuara me lloje specifike detyrash. Këto drejtori degëzohen në njësi që njihen shpesh nga numrat e kutive të tyre postare ushtarake; mes tyre është Njësia 29155, qendra e akuzave aktuale perëndimore, të cilën e themeloi gjenerali Andrey Averyanov, një nga veteranët e luftës së Çeçenisë.
Kësaj njësie i atribuohen operacionet më të rrezikshme dhe më të dhunshme ruse. Sipas raporteve perëndimore, mbi të bie përgjegjësia për helmimin e oficerit të inteligjencës së arratisur Sergei Skripal dhe vajzës së tij Yulia në Britani në vitin 2018. Gjithashtu besohet se ajo qëndron pas prekjes së dhjetëra diplomatëve amerikanë nga ajo që njihet si “Sindroma e Havanës” përmes përdorimit të armëve të drejtuara të energjisë, ndonëse kjo hipotezë mbetet ende në dyshim të madh. Edhe pse ekzistenca e njësisë nuk u zbulua gjerësisht deri në vitin 2019, ka të ngjarë që ajo të veprojë që nga viti 2008, duke tërhequr shumicën e anëtarëve të saj nga forcat speciale “Spetsnaz”.
Për të kuptuar mekanizmin e punës së njësisë, gazetari dhe shkrimtari bullgar Christo Grozev vëren se ajo përfshin rreth 400 persona dhe degëzohet brenda saj në qeliza më të vogla të njohura si “K-2”, të specializuara në sabotim dhe vrasje. Megjithatë, thelbi i punës së saj, sipas Grozev, bazohet në përzgjedhjen e personave dhe trajnimin e tyre për të qenë agjentë që jetojnë me identitete të rreme për të kryer këtë rol.
Grozev jep shembuj goditës; kur një nga misionet kërkonte depërtimin në qarqet artistike të Barcelonës në Spanjë, u përdor një agjent me identitet të rremë që u prezantua si “regjisor filmi”. Në një rast tjetër, një identitet i rremë i mundësoi një agjenti të depërtonte në grupet e opozitës ruse në mërgim dhe të punonte brenda organizatave të të drejtave të njeriut në Europë dhe Shtetet e Bashkuara, gjë që Grozev e përshkroi si “shkaktuese paniku”.
Megjithatë, njësia përballet me probleme në rritje që lidhen me zbulimin e anëtarëve të saj përmes teknikave moderne të analizës dhe shtrëngimit të kontrollit ndaj emigrantëve rusë jashtë vendit. Sipas doktrinës së agjencive të inteligjencës, një nga detyrat e tyre kryesore është “përligjja” e agjentit dhe ndërtimi i një identiteti mbulesë. Sipas kohëzgjatjes së aktivitetit sekret, agjentët ndahen në dy kategori: e para është kategoria me “autorizim të plotë” që u jepet një mbulesë me afat të hapur, dhe e dytë është kategoria me “autorizim të pjesshëm” e dedikuar për operacione afatshkurtra.
Anëtarët e Njësisë 29155 bëjnë pjesë në kategorinë e autorizimeve të pjesshme, sepse natyra e punës së saj bazohet në detyra specifike me ekzekutim të shpejtë (qoftë helmim, shpërthim apo sabotim) ku agjenti udhëton drejt vendit të shënjestruar për të kryer misionin e tij dhe më pas tërhiqet, e jo në vendosjen afatgjatë brenda shoqërisë së shënjestruar. Identitetet mbulesë që mbajnë anëtarët e njësisë (si turist apo biznesmen kalimtar) janë projektuar të rezistojnë për ditë ose javë, jo të ndërtojnë një jetë të tërë që zgjat me vite.
Kjo është pikërisht ajo që e ndan atë nga Njësia 54654 në shërbim, e njohur si “njësia e lëkurave të pastra”, anëtarët e së cilës gëzojnë autorizime të plota. Ajo rekruton persona që nuk kanë pasur kurrë lidhje me institucionin ushtarak, përmes kompanive guaskë që zotërohen nga inteligjenca ushtarake, duke u ndërtuar atyre identitete të pastra nga çdo gjurmë inteligjence, gjë që u mundëson integrim të thellë dhe qëndrim të hapur në shtetin e shënjestruar.
Forca e shërbimit të inteligjencës ushtarake ruse qëndron te larmia e roleve të njësive të tij dhe te bashkërendimi i tyre, në një mënyrë që i ngjan një orkestre muzikore me instrumentistë të ndryshëm, ku secili luan rolin e vet në të njëjtën simfoni. Krahas krahut fizik që godet drejtpërdrejt, veprojnë edhe dy krahë të tjerë: njëri në hapësirën kibernetike dhe tjetri në hapësirën e ndërgjegjes dhe të ndikimit psikologjik.
Në fushën kibernetike dallohen dy njësi kryesore. E para është Njësia 26165, e njohur si “Fancy Bear” (Ariu Elegant), e cila që nga viti 2008 është shfaqur si një fuqi e madhe në spiunazhin kibernetik. Ajo mbështetet në sulme phishing përmes mesazheve elektronike që paraqiten si të dërguara nga burime të besueshme, duke i shtyrë viktimat të hapin bashkëngjitje keqdashëse. Gjithashtu përdor programe të tipit Trojan dhe teknikën e njohur si “watering hole” (vrimat e ujit), e cila konsiston në komprometimin e faqeve të njohura të internetit që frekuentohen nga objektivat e synuar dhe vendosjen në to të lidhjeve që i ridrejtojnë përdoruesit drejt faqeve të infektuara me programe keqdashëse.
Ndërsa Njësia 74455, e njohur si “Sandworm” (Krimbi i Rërës), sipas raporteve perëndimore, synon sistemet e mbrojtjes, transportit, energjisë dhe medias në Perëndim. Asaj i atribuohen gjithashtu ndërprerja e rrjetit elektrik të Ukrainës në tri raste dhe sulme ndaj impianteve të ujësjellësit në Shtetet e Bashkuara. Të dyja njësitë veprojnë në funksion të objektivave politike dhe ekonomike, shpesh në përputhje me zhvillime të mëdha gjeopolitike, me synim mbledhjen e informacionit strategjik, ndikimin mbi opinionin publik ose vjedhjen e sekreteve tregtare.
Në hapësirën e ndikimit mbi ndërgjegjen spikat Njësia 54777, e specializuar në mashtrimin mediatik, manipulimin psikologjik dhe orientimin e opinionit publik jashtë Rusisë. Kjo njësi u krijua fillimisht nën ombrellën e Drejtorisë Sovjetike të Propagandës Speciale, ku fokusohej në ngritjen e moralit luftarak të ushtrisë. Megjithatë, pas kalimit të saj në strukturën e GRU-së në vitin 1991, prioriteti u zhvendos drejt zhvillimit të teknikave të ndikimit psikologjik mbi popullsinë e vendeve kundërshtare, si ushtarakë ashtu edhe civilë.
Në këtë kuadër, detyra më e rëndësishme e njësisë është të sigurojë “mohim të besueshëm” (plausible deniability) për operacionet e aparatit, duke ndërtuar narrativa alternative që mbulojnë pasojat e tyre ose ngatërrojnë publikun mbi burimin e tyre, siç ndodhi gjatë marrjes nën kontroll nga Rusia të Gadishullit të Krimesë në vitin 2014. Njësia është në gjendje të përdorë një spektër të gjerë institucionesh dhe platformash ruse si mjete ndikimi, duke filluar nga Kisha Ortodokse, gazetat, rrjetet sociale dhe televizioni, e deri te klubet sportive dhe organizatat kulturore. Ajo është përballur gjithashtu me akuza nga Gjermania se ka shfrytëzuar protestat kundër luftës për të dobësuar mbështetjen ushtarake ndaj Ukrainës.
Kështu plotësohet tabloja e aparatit sipas vizionit të Moskës: një krah godet, një tjetër depërton dhe një i tretë e shpjegon goditjen në mënyrë mashtruese. Forca këtu nuk qëndron vetëm te sabotimi, por te shpërndarja e veprimit në disa nivele: një incident në terren që çorienton policinë, një sulm kibernetik që paralizon infrastrukturën dhe një narrativë alternative që çorienton vetë shoqërinë. Kur këto nivele veprojnë njëkohësisht, lufta nuk është më një ngjarje që pret një shpallje zyrtare, por një presion i përditshëm dhe i vazhdueshëm mbi nervat e Europës, institucionet e saj dhe aftësinë e tyre për të emërtuar qartë atë që po ndodh. Kjo luftë, që zhvillohet nën pragun e konfliktit të hapur, nuk synon një fitore të shpejtë, por lodhjen graduale të kundërshtarit dhe detyrimin e tij të dyshojë në sigurinë e vet, në informacionin që zotëron dhe në kuptimin që i jep çdo dëmi që pëson.
