Politico përpiqet të interpretojë ndryshimin e dukshëm në qëndrimin e presidentit rus Vladimir Putin në lidhje me mundësinë e paqes dhe një armëpushimi në Ukrainë.
Politico vëren se problemi kryesor që mund ta ketë detyruar Putinin “të bëjë një kthesë” qëndron në faktin se “Moska së shpejti mund ta ketë të vështirë të financojë luftën”.
Sipas analizës, “ata që flasin për situatën fiskale të Moskës më së shumti vënë re se Rusia ka një deficit të vogël fiskal dhe se borxhi publik rus është i ulët (rreth 20% të PBB-së).
Në rastin e Rusisë ka një detaj të rëndësishëm. Me sanksionet perëndimore që kufizojnë aftësinë e Moskës për të shfrytëzuar tregjet ndërkombëtare të borxhit, Kremlini ka hapësirë të kufizuar për të manovruar në financimin e deficitit të tij të vogël, por gjithsesi real, buxhetor.
Plani B që nuk funksionoi dhe plani C që u vu në zbatim
Plani fillestar B i Moskës ishte të bindte bankat ruse të blinin borxhin e qeverisë. Kjo strategji funksionoi mjaft mirë në 2022 dhe 2023, por vitin e kaluar filluan të shfaqen problemet.
Të ballafaquar me presionet konkurruese nga Kremlini për të dhënë qindra miliarda kredi të lira për kompanitë e mbrojtjes, ndërkohë që blejnë sasi të mëdha obligacionesh qeveritare, bankat vendase janë bërë aq të kufizuara në para saqë tani ngurrojnë të akumulojnë më shumë borxhe. Në fund të vitit të kaluar, Kremlini u detyrua të anulojë disa ankande për emetimin e borxhit të brendshëm, sepse nuk kishte blerës.
“Pra, me huamarrjen e brendshme gjithnjë e më shumë jashtë kontrollit, Moska iu drejtua planit C; shfrytëzimi i rezervave të Fondit Kombëtar të Mirëqenies Ruse (NWF)”, shton analiza.
Megjithatë, kjo duket si një strategji logjike.
Me një total prej afro 10 trilion rubla (rreth 110 miliardë dollarë) në fillim të vitit 2022, likuiditeti i këtyre rezervave fillimisht dukej i mjaftueshëm për të mbuluar deficitin buxhetor të nxitur nga lufta për disa vite. Megjithatë, edhe kursimet më të mëdha përfundimisht thahen dhe tre vjet pas fillimit të konfliktit, këto rezerva tashmë janë tkurrur me rreth 60%.
Rreziku i falimentimit
“Për Kremlinin, pra, duket se ky vit do të jetë i vështirë në frontin fiskal. Në janar, deficiti mujor buxhetor i vendit ishte rreth 45% më i lartë se objektivi për vitin e plotë 2025. Nëse shpenzimet fiskale mbeten në nivelet e janarit gjatë gjithë pjesës tjetër të vitit, rezervat e NWF mund të zhduken në vetëm tre muaj. Dhe edhe nëse kjo nuk ndodh, që ka më shumë gjasa, 2025 ka të ngjarë të jetë viti i fundit që Moska do të jetë në gjendje të mbulojë plotësisht deficitin e saj buxhetor duke përdorur këto kursime,” vazhdon analiza.
Pyetja, pra, është se çfarë do të ndodhë nëse Rusia mbetet pa para për të financuar deficitin e saj buxhetor.
Sipas Politico, “me bankat vendase që mbyten me borxhe, një mospagim sovran mund të shkaktojë një krizë financiare të plotë.”
Nëse kjo do të ndodhte, Kremlini do ta kishte të vështirë të mbështeste sektorin e tij bankar.
Me zvogëlimin e rezervave të NWF-së, nuk do të kishte asnjë bankë në dispozicion për të vazhduar me rikapitalizimet.
“Nga pikëpamja fiskale, Rusisë nuk i ka mbetur shumë kohë. Kremlini nuk ka plan D për financimin e deficitit buxhetor, gjë që ngre pyetje në lidhje me aftësinë e tij për të financuar luftën. Në këtë drejtim, hapësira e frymëmarrjes fiskale mund të jetë ajo që Putini po kërkon realisht në bisedimet e tij me SHBA-në, qoftë nëpërmjet lehtësimit të sanksioneve (për shembull, duke lehtësuar kufizimet e SHBA-së mbi aftësinë e Rusisë për të emetuar borxhin e jashtëm) ose nëpërmjet një armëpushimi (që do t’i lejonte Moskës të rimbushë arkat e saj përmes reduktimit të shpenzimeve të mbrojtjes). Arsyeja pse Putini më në fund mund të jetë gati për të negociuar duket të jetë jashtëzakonisht e thjeshtë: Ai dëshiron të shmangë një falimentim poshtërues, “përfundon analiza në Politico.
