Nuk ka person që nuk ka përjetuar dhimbje shpine të paktën një herë në jetën e tij. Zakonisht, dhimbja e shpinës nuk është asgjë për t’u shqetësuar dhe zhduket brenda disa javësh ose muajsh.
Megjithatë, për disa njerëz, dhimbja e shpinës është kronike, që do të thotë se zgjat më shumë se 12 javë ose përsëritet shpesh. Në këtë rast, ka shumë të ngjarë që diçka më shqetësuese të fshihet.
Edhe pse dhimbja e shpinës mund të shkaktohet nga një sërë faktorësh, duke përfshirë tendosjen e muskujve, qëndrimin e keq ose lëvizjet e papritura, në disa raste ajo mund të jetë e rrënjosur në një gjendje të shtyllës kurrizore.
Shtylla kurrizore është një strukturë komplekse e përbërë nga rruaza, disqe ndërvertebrore, nerva, muskuj dhe ligamente që punojnë së bashku për të siguruar mbështetje, fleksibilitet dhe mbrojtje për palcën kurrizore. Kur ndonjë nga këto struktura dëmtohet, irritohet ose degjenerohet me kalimin e kohës, mund të shfaqet dhimbje shpine.
Shkaqet më të zakonshme të dhimbjes së shpinës
Hernia diskale
Midis vertebrave ndodhen disqet ndërvertebrale, të cilat funksionojnë për të lehtësuar lëvizjen e vertebrave dhe për të thithur goditjet. Çdo disk ndërvertebral përbëhet nga një bërthamë e butë xhelatinoze dhe një mbulesë e jashtme e fortë e quajtur annulus fibrosus. Një disk i herniuar, ose disk i herniuar, ndodh kur bërthama e butë e një disku ndërvertebral fryhet përmes mbulesës së jashtme të fortë, duke shkaktuar kompresim dhe acarim të nervave aty pranë.
Një disk i herniuar më shpesh ndodh në pjesën e poshtme të shpinës, duke shkaktuar dhimbje shpine që mund të rrezatojë në gjymtyrët e poshtme, mpirje dhe dobësi në këmbë. Kjo gjendje zakonisht shoqërohet me konsumimin normal të disqeve ndërvertebrale për shkak të plakjes, por mund të përkeqësohet nga faktorë të tillë si pesha e tepërt e trupit, puna fizike që kërkon dhe trashëgimia.
Trajtimi i një disku të herniuar mund të jetë konservativ, me ilaçe dhe fizioterapi, ose kirurgjikal me mikrodisektomi, varësisht nga ashpërsia e simptomave dhe përgjigja e pacientit ndaj masave konservative të trajtimit.
Stenoza kurrizore
Stenoza kurrizore është një gjendje në të cilën kanali kurrizor në shpinën cervikale, torakale ose lumbare ngushtohet, duke rezultuar në kompresim të palcës kurrizore dhe/ose nervave. Ky ngushtim zakonisht është për shkak të ndryshimeve degjenerative në shpinë, siç është rritja e osteofiteve dhe trashja e ligamenteve.
Nëse gjendja ndodh në shpinën lumbare, simptomat që përjeton pacienti janë dhimbje shpine, një ndjenjë rëndese dhe dobësie në këmbë, të cilat përkeqësohen gjatë ecjes dhe lehtësohen kur pacienti është në pozicion ulur, si dhe një ndjesi shpimi gjilpërash ose djegieje në gjymtyrët e poshtme.
Trajtimi mund të jetë konservativ, duke përdorur ilaçe anti-inflamatore dhe fizioterapi, ose mikrodekompresion kirurgjikal që synon lirimin e strukturave nervore të kompresuara, varësisht nga ashpërsia e simptomave dhe përgjigja e pacientit ndaj trajtimeve fillestare.
Spondilolistezë
Spondilolisteza është një gjendje që ndodh në rajonin lumbar dhe karakterizohet nga rrëshqitja e një vertebre mbi vertebrën themelore, duke shkaktuar dhimbje kronike. Shpesh fillon me spondilolizë, d.m.th. një këputje të kockës midis proceseve artikulare, e cila mund të çojë në paqëndrueshmëri dhe zhvendosje të mëtejshme. Shkaqet kryesore përfshijnë frakturat e stresit nga lëndimet e përsëritura, lëndimet e rënda dhe predispozicioni gjenetik.
Pacientët mund të përjetojnë dhimbje të forta shpine ose dhimbje shiatike, ndërsa në disa raste gjendja zbulohet rastësisht gjatë një ekzaminimi me rreze X. Trajtimi mund të jetë konservativ, me fizioterapi dhe ilaçe anti-inflamatore, ose kirurgjikal, me qëllim stabilizimin e shtyllës kurrizore dhe lehtësimin e simptomave. Teknika e përshtatshme kirurgjikale zgjidhet bazuar në llojin e deformimit, d.m.th. mund të kryhet ose bashkimi kurrizor lumbar ose bashkimi kurrizor transforaminal minimal invaziv ndërtrupor me një kafaz.
Sëmundja degjenerative e diskut
Sëmundja degjenerative e diskut është një gjendje që vjen si pasojë e përkeqësimit gradual të disqeve ndërvertebrale për shkak të plakjes dhe ndryshimeve degjenerative. Ndërsa disqet humbasin elasticitetin dhe përmbajtjen e tyre të ujit, ato bëhen më pak efektive në thithjen e goditjeve dhe në sigurimin e stabilitetit të shtyllës kurrizore. Ky degjenerim mund të çojë në dhimbje kronike shpine, ngurtësim dhe lëvizshmëri të reduktuar.
Sëmundja degjenerative e diskut është një gjendje progresive që mund të shkaktojë zhvillimin e gjendjeve të tjera të shtyllës kurrizore, siç janë herniet diskale dhe stenoza kurrizore. Edhe pse nuk shkakton gjithmonë simptoma, ata që përjetojnë dhimbje shpesh shohin përmirësim me trajtim konservativ që përfshin terapi fizike, modifikim të aktivitetit dhe medikamente. Megjithatë, nëse gjendja ka kontribuar në shfaqjen e një hernie diskale ose stenozës kurrizore, është e mundur që riparimi kirurgjikal i problemit të jetë i nevojshëm.
Si trajtohet dhimbja e shpinës?
Dhimbja e shpinës duhet të trajtohet gjithmonë në një mënyrë të synuar dhe të individualizuar. Pas një vlerësimi të detajuar të gjendjes së pacientit, një kuptimi të plotë të rutinës së tij të përditshme dhe nevojave funksionale, hartohet një plan i përshtatshëm trajtimi.
Ky plan në shumë raste përbëhet nga masa konservative të trajtimit, siç janë programet e specializuara të terapisë fizike dhe rehabilitimit, modifikimet e aktiviteteve të caktuara, ushtrimet fizike dhe edukimi mbi miratimin e qëndrimit të saktë. Nëse dhimbja e shpinës vazhdon, një zgjidhje tjetër janë injeksionet epidurale perineurale që ofrojnë lehtësim të menjëhershëm.
Arsyeja e fundit, megjithatë, nëse problemi vazhdon dhe simptomat nuk përmirësohen, është kirurgjia. Gjithmonë bëhet një përpjekje për të aplikuar qasjen më pak invazive, duke përdorur zhvillimet moderne teknologjike, siç janë neuronavigimi dhe kirurgjia robotike e shtyllës kurrizore, kur kjo është e mundur.
Qëllimi është që trajtimi të përshtatet me nevojat e secilit person, në vend që të aplikohet një trajtim i përgjithshëm për të gjithë pacientët. Një kirurg i specializuar i shtyllës kurrizore është në gjendje të aplikojë teknikat më moderne terapeutike për të lehtësuar çdo simptomë që rrjedh nga sëmundjet e shtyllës kurrizore.
