Shtetet e Bashkuara kanë njoftuar aleatët europianë për vendimin e tyre për të reduktuar praninë ushtarake në Europë.
Administrata amerikane do të rikthejë në atdhe brigadën shtesë të dislokuar në Gjermani pas pushtimit rus në Ukrainë, duke e çuar numrin e brigadave amerikane në kontinent në vetëm tre, secila me rreth 5 mijë trupa.
Ky vendim e rikthen praninë ushtarake amerikane në nivelet e vitit 2021, kur Europa konsiderohej ende në një periudhë stabiliteti dhe tensionet në lindje nuk perceptoheshin si kërcënim real.
Njoftimi u bë përmes një deklarate teknike të Pentagonit dhe jo nga vetë sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, gjë që sipas analistëve tregon distancimin dhe mungesën e interesit të Shtëpisë së Bardhë ndaj aleatëve europianë.
Reduktimi i trupave justifikohet me doktrinën “America First” të Donald Trump dhe me rritjen e kapaciteteve mbrojtëse të vendeve europiane. Megjithatë, Pentagoni ka lënë të kuptohet se do të vlerësojë individualisht kontributin e secilit aleat, duke krijuar ndarje mes “partnerëve të mirë” dhe atyre më pak të besueshëm.
Një nga pasojat konkrete është pezullimi i zëvendësimit të një brigade që duhej të qëndronte në Poloni, ndërsa po shqyrtohen alternativa të tjera për praninë amerikane në Europën Lindore.
“D-Day” në të kundërt
Megjithëse nga pikëpamja ushtarake Gjermania dhe Polonia kanë forcuar ndjeshëm kapacitetet e tyre, largimi i trupave amerikane konsiderohet një goditje e fortë politike për NATO-n.
Sipas raportimeve, vendimet janë marrë pa konsultim të plotë me aleatët europianë dhe pa një kalendar të qartë për ndryshimet, duke shkaktuar irritim në shtabet ushtarake të vendeve anëtare.
Në qarqet diplomatike dhe ushtarake po flitet tashmë për një “D-Day të kundërt”, ku SHBA po nis gradualisht tërheqjen nga Europa. Mes skenarëve të përfolur janë edhe rikthimi në SHBA i skuadroneve të avionëve F-16 nga baza gjermane Spangdahlem dhe transferimi i mjeteve detare amerikane nga baza spanjolle e Rotës.
Po ashtu, pritet të përshpejtohet kalimi i komandave të NATO-s nën drejtimin europian, përfshirë komandën e Napolit që do t’u kalojë italianëve deri në pranverën e vitit 2027.
Sipas burimeve pranë Pentagonit, administrata Trump po shqyrton edhe reduktimin e forcave që SHBA do të dërgonte në Europë në rast konflikti.
Aktualisht besohet se Uashingtoni ka planifikuar dërgimin e rreth 200 mijë ushtarëve, tankeve dhe armatimeve të rënda brenda 15-20 ditëve nga nisja e një lufte në Europë. Ky konsiderohet elementi kryesor parandalues ndaj çdo agresioni të mundshëm, veçanërisht nga Rusia.
Reduktimi i këtij “ombrellë sigurie” do të ndikonte drejtpërdrejt në balancat strategjike të NATO-s dhe do të shtonte shqetësimet në kryeqytetet europiane, ku Moska shihet gjithnjë e më shumë si kërcënim real.
Një tjetër vendim i Pentagonit lidhet me pezullimin e vendosjes në Gjermani të raketave amerikane me rreze të gjatë “Tomahawk”, të planifikuara nga administrata Biden si masë frenuese ndaj Rusisë.
Ky zhvillim konsiderohet veçanërisht problematik për Berlinin, pasi Gjermania nuk disponon sisteme raketore të ngjashme dhe mbetet më e ekspozuar përballë Moskës.
Ekspertët paralajmërojnë se mbrojtja e Europës pa mbështetjen amerikane do të ketë një kosto shumë të lartë. Vlerësimet flasin për nevojën e rekrutimit të 300 mijë ushtarëve shtesë dhe për shpenzime ekstra prej rreth 250 miliardë eurosh.
Në këtë situatë, vendet europiane po përpiqen të mbajnë gjallë Aleancën Atlantike, duke shpresuar se NATO do t’i mbijetojë një mandati të ri të Donald Trump. Megjithatë, kjo strategji pritet të shoqërohet me rritje të mëtejshme të buxheteve ushtarake, deri në 5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto.
