BE-ja po i afrohet një plani të hartuar për të rritur numrin e azilkërkuesve të refuzuar që largohen nga blloku.
I përshkruar nga Komisioneri për Migracionin, Magnus Brunner, si “pjesa që mungon” e planeve për të forcuar politikën e migracionit të BE-së, negociatorët e Këshillit, Parlamentit dhe Komisionit pritet të arrijnë një marrëveshje në një raund final bisedimesh të mërkurën.
Shkalla e azilkërkuesve të refuzuar që largohen nga BE-ja është rreth 20 për qind, sipas shifrave të cituara nga Komisioni Evropian, megjithëse të dhënat e fundit të Eurostat e vendosin atë mbi 25 për qind.
“Njerëzit që nuk kanë të drejtë të qëndrojnë në Bashkimin Evropian duhet të kthehen në mënyrë efektive,” i tha Brunner POLITICO-s. “Rregullat e reja do të na japin më shumë kontroll mbi atë se kush mund të vijë në BE, kush mund të qëndrojë dhe kush duhet të largohet. Kjo është ajo që presin qytetarët e BE-së, dhe kjo është ajo që ne duhet të ofrojmë.”
Një politikë më e ashpër migracioni është bërë një qëndrim i zakonshëm në mbarë Evropën, pjesë e një zhvendosjeje më të gjerë djathtas, dhe niveli i ulët i kthimeve është bërë një pikë kyçe e diskutimit për politikanët që mbështesin masa më të forta. Në nivel të BE-së, rritja e numrit të deportimeve është një tipar qendror i përpjekjeve për të rritur kontrollin mbi atë se kush kalon kufijtë e jashtëm të bllokut.
Nëse miratohet të mërkurën, do të ketë rregulla më të rrepta për trajtimin e njerëzve që konsiderohen kërcënim për sigurinë, si edhe mundësinë e ndalimit dhe ndalimeve të gjata të hyrjes. Do të ketë gjithashtu ndëshkime për ata që nuk bashkëpunojnë dhe kompetenca për të kontrolluar shtëpitë e njerëzve.
Ligji do t’u japë gjithashtu vendeve mundësinë për të dërguar njerëzit që janë urdhëruar të largohen nga territori i BE-së në “qendra kthimi” jashtë bllokut.
Brunner dhe ministrat kombëtarë të migracionit i kanë quajtur ato një “zgjidhje novatore” për sfidat migratore të bllokut.
Gjermania dhe Holanda duan të kenë plane për këto qendra gati deri në fund të vitit 2026. Italia ka ndërtuar tashmë qendra në Shqipëri për të përpunuar aplikimet dhe për të kthyer azilkërkuesit e refuzuar, megjithëse planet e saj janë përfshirë në sfida ligjore.
Por OJQ-të thonë se këto qendra rrezikojnë të kthehen në qendra ndalimi jashtë territorit pa ligj. Mungesa e detajeve se ku do të vendosen qendrat dhe kush do t’i monitorojë ato “rrezikon të lërë derën hapur për abuzime me pushtetin, shkelje të të drejtave të njeriut dhe edhe më shumë çrregullim në kufijtë e Evropës,” tha Imogen Sudbery, drejtoreshë ekzekutive e OJQ-së International Rescue Committee Belgium.
Reformat e planifikuara e kanë përçarë Parlamentin Evropian, me Partinë Popullore Evropiane të qendrës së djathtë (EPP) që siguroi pozicionin negociues të Parlamentit përpara bisedimeve me mbështetjen e grupeve të djathta, në vend të partnerëve të saj tradicionalë centristë. Zemërimi u shtua më tej kur u raportua se grupet e djathta kishin koordinuar qëndrimin e tyre në një grup WhatsApp.
Kjo e ka kthyer planin e migracionit në një pikë përqendrimi zemërimi për gatishmërinë e EPP-së për të krijuar shumica me parti të djathta, të cilat prej kohësh janë mbajtur jashtë vendimmarrjes evropiane.
Eurodeputetja franceze e të Gjelbërve, Mélissa Camara, i bëri thirrje presidencës qipriote të Këshillit, e cila po udhëheq bisedimet, “të vijë në vete dhe të mos bëjë gabimin historik dhe të pafalshëm të përfundimit të një marrëveshjeje të turpshme me grupet politike të ekstremit të djathtë në Parlamentin Evropian.”
Por mbështetësit e planeve argumentojnë se një sistem funksional migracioni kërkon që njerëzit pa të drejtë qëndrimi në bllok të largohen.
“Ne mbetemi të përkushtuar për të ofruar një Rregullore Kthimi të fortë, të orientuar nga siguria dhe funksionale, që adreson shkallën e ulët të kthimeve në Evropë,” tha negociatori i grupit të djathtë Konservatorët dhe Reformistët Evropianë, suedezi Charlie Weimers.
Pyetjet e fundit të hapura që duhet të marrin përgjigje përfshijnë nëse do të ruhen lidhje me entitete jashtë BE-së si Talibanët në Afganistan; nëse vendeve do t’u kërkohet të njohin urdhrat e kthimit nga vende të tjera; dhe kur do të zbatohet reforma.
Nëse arrihet një marrëveshje të mërkurën, teksti do të ketë ende nevojë për miratimin e Këshillit dhe Parlamentit.
