Izraeli në zgjedhje parlamentare, Netanyahu rrezikon pushtetin, por opozita përballet me vështirësi për të krijuar shumicën
Izraeli po zhvillon zgjedhjet parlamentare, në një garë të rëndësishme politike pas sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023. Kryeministri Benjamin Netanyahu synon të qëndrojë në pushtet, ndërsa ish-shefi i Shtabit të Përgjithshëm, Gadi Eisenkot, po përpiqet të shndërrojë mbështetjen e opozitës në një ndryshim të qeverisjes. Megjithatë, sondazhet e fundit nuk japin një fitues të qartë dhe mundësia e një ngërçi politik mbetet e lartë.
Sipas të dhënave të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, pjesëmarrja deri në orën 14:00 arriti në 44.9%, niveli më i lartë për këtë orar që nga viti 1977. Qendrat e votimit pritet të mbyllen në orën 22:00, kur do të publikohen edhe projeksionet e para. Rezultatet përfundimtare dhe shpërndarja e 120 vendeve në Knesset do të përcaktojnë se cilat parti mund të bashkohen për krijimin e qeverisë së re.
Sondazhet paraqesin një garë të ngushtë mes kampeve politike. Sipas një matjeje të Channel 12, partia Yashar e drejtuar nga Eisenkot parashikohet të marrë 23 mandate, Likud i Netanyahut 21 dhe partia e Naftali Bennett 15. Në këtë skenar, kampi që synon ndryshimin e qeverisë do të siguronte 56 vende, ndërsa aleatët e Netanyahut 50. Asnjëri prej tyre nuk arrin shumicën prej 61 mandatesh. Megjithatë, sondazhet e tjera japin rezultate të ndryshme, ndaj përfundimi do të varet nga votat dhe nga partitë e vogla që mund të kalojnë pragun zgjedhor.
Përplasja politike lidhet jo vetëm me sigurinë kombëtare dhe përgjegjësinë për sulmin e 7 tetorit, por edhe me drejtësinë, ndikimin e partive fetare dhe shërbimin ushtarak. Përjashtimi i një pjese të burrave ultraortodoksë nga shërbimi ushtarak mbetet një çështje e ndjeshme, veçanërisht pas mobilizimit të zgjatur dhe humbjeve gjatë luftës. Ndërkohë, kostoja e jetesës dhe vështirësitë për të siguruar banesa vazhdojnë të ndikojnë në shqetësimet e qytetarëve.
Një nga skenarët është krijimi i një qeverie të re pa Netanyahun, me mbështetjen e partive të opozitës dhe, potencialisht, të formacioneve arabe. Megjithatë, dallimet politike mes forcave opozitare dhe kundërshtitë ndaj një bashkëpunimi të tillë mund ta vështirësojnë arritjen e marrëveshjes. Një alternativë tjetër është që Netanyahu të sigurojë një mandat të ri përmes aleatëve të tij aktualë, ndërsa nuk përjashtohet as mundësia e një marrëveshjeje më të gjerë mes rivalëve politikë.
Nëse asnjëra palë nuk arrin të sigurojë mbështetjen e nevojshme në parlament, Izraeli mund të përballet me një periudhë të gjatë negociatash dhe, në fund, me zgjedhje të reja. Pas shpalljes së rezultateve, presidenti Isaac Herzog do të konsultohet me partitë parlamentare dhe do t’ia besojë mandatin një deputeti që vlerësohet se ka shanset më të mira për të formuar qeverinë. Deri në krijimin e një kabineti të ri, qeveria aktuale do të vazhdojë të ushtrojë detyrat e saj, çka do të thotë se Netanyahu mund të mbetet kryeministër edhe nëse kampi i tij nuk del fitues në zgjedhje.
