Islanda i ka dhënë një përgjigje negative propozimit të qeverisë për të rifilluar negociatat për anëtarësimin në Bashkimin Europian.
Në referendumin e zhvilluar të shtunën, shumica e islandezëve votuan kundër rikthimit në tryezën e bisedimeve me Brukselin. Sipas rezultateve të raportuara nga mediat, rreth 52.5 për qind votuan kundër, ndërsa 47.5 për qind pro. Votat e mbetura në një zonë zgjedhore nuk pritet të ndryshojnë rezultatin.
Lexo edhe :
Votimi ishte një goditje për qeverinë e kryeministres Kristrún Frostadóttir, e cila e kishte paraqitur rikthimin e negociatave si një moment vendimtar për të ardhmen e vendit. Qeveria argumentonte se lidhjet më të forta me Bashkimin Europian do t’i jepnin Islandës më shumë siguri ekonomike dhe politike, në një periudhë të karakterizuar nga pasiguria ndërkombëtare, lufta në Ukrainë dhe tensionet në Arktik.
Një tjetër faktor që ndikoi në debatin publik ishte qëndrimi i presidentit amerikan Donald Trump ndaj Groenlandës. Kërcënimet e përsëritura të Trumpit për marrjen nën kontroll të territorit autonom danez shtuan shqetësimet për sigurinë dhe të ardhmen gjeopolitike të vendeve të Arktikut. Përkrahësit e rifillimit të negociatave argumentuan se një afrim me BE-në do t’i jepte Islandës një pozicion më të fortë në një botë gjithnjë e më të pasigurt.
Por kundërshtarët e integrimit europian e vendosën në qendër të fushatës sovranitetin kombëtar dhe, mbi të gjitha, kontrollin e ujërave të peshkimit. Peshkimi mbetet një sektor kyç për ekonominë islandeze dhe një nga çështjet më të ndjeshme në marrëdhëniet e vendit me Bashkimin Europian. Kundërshtarët argumentuan se anëtarësimi mund të kufizonte kontrollin e Islandës mbi burimet e saj detare.
Debati për anëtarësimin nuk është i ri. Islanda aplikoi për anëtarësim në Bashkimin Europian në vitin 2009, në kulmin e krizës financiare, dhe negocioi me Brukselin për disa vite. Por një qeveri euroskeptike i ndërpreu negociatat në vitin 2013.
Referendumi i kësaj fundjave ishte vetëm hapi i parë që mund ta rikthente procesin. Një votë pro do të kishte hapur negociata të reja me Brukselin dhe, nëse do të arrihej një marrëveshje, islandezët do të duhej të votonin sërish në një referendum të dytë për anëtarësimin përfundimtar në BE.
Tani, me fitoren e kampit kundërshtues, qeveria islandeze përballet me një pengesë të rëndësishme në përpjekjen për ta afruar vendin me Bashkimin Europian. Për Brukselin, rezultati është gjithashtu një sinjal i vështirësive që mund të shoqërojnë procesin e zgjerimit, edhe në një kohë kur BE-ja kërkon të forcojë lidhjet me vendet europiane përballë pasigurive të reja gjeopolitike.
Për Islandën, megjithatë, çështja e marrëdhënies me Europën mbetet e hapur për debat. Vendi është tashmë pjesë e tregut të përbashkët europian dhe zonës Shengen, por nuk ka një rol formal në institucionet vendimmarrëse të BE-së.
