Jeremy Bowen – BBC
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ishte nën presion të madh vetëm pak ditë më parë.
Lexo edhe :
Related Posts
Pasi shtatë punonjës të ndihmës nga World Central Kitchen u vranë nga ushtria izraelite në Gaza më 1 prill, presidenti i SHBA Joe Biden dukej se më në fund humbi durimin me aleatin e tij problematic.
Në të njëjtën ditë, Izraeli sulmoi kompleksin diplomatik iranian në Damask, duke vrarë një gjeneral të lartë, të paktën gjashtë oficerë të tjerë dhe duke shkelur konventat ligjore që ndalojnë sulmet ndaj ambasadave.
Izraeli pretendoi, në mënyrë jo bindëse, se Irani e kishte humbur atë mbrojtje duke e kthyer ndërtesën konsullore që shkatërroi në një post ushtarak. Irani premtoi se do të hakmerrej, por sulmet e mëparshme ndaj komandantëve të lartë kishin gjeneruar më shumë fjalë sesa veprime.
Jashtë Iranit, sulmi ndaj Damaskut u la në hije nga tërbimi i shkaktuar nga vrasja e ekipit nga Ëorld Central Kitchen, një organizatë bamirëse me bazë në SHBA.
Shtëpia e Bardhë lëshoi një deklaratë të furishme nga Presidenti Biden. Ai ishte “i indinjuar dhe zemërthyer”. Nuk ishte një incident i pavarur. Izraeli nuk po bënte mjaftueshëm për të mbrojtur punonjësit e ndihmës apo civilët palestinezë.
Në një telefonatë me kryeministrin, ai kërkoi lëshime të mëdha. Gaza duhet të mbushej me ndihma humanitare. Izraeli duhet të hapë më shumë pika kufitare, si dhe portin e kontejnerëve në Ashdod, më pak se një orë me makinë larg fëmijëve që vdesin nga uria në Gazën veriore.
Nga fundi i javës së kaluar, SHBA-ja po rriste presionin. Të enjten, Samantha Poëer, zyrtarja më e lartë humanitare amerikane, tha se ishte “e besueshme” që zija e bukës po prekte tashmë pjesë të Gazës.
Ishte e qartë për miqtë e Izraelit si dhe për armiqtë e tij se rrethimi gjashtë-mujor i Gazës kishte krijuar krizën më urgjente të ushqimit në botë. Pati një tjetër shpërthim spekulimesh se SHBA do të vendoste kushte për përdorimin e armëve që i furnizon Izraelit.
Të shtunën në mëngjes, disa orë para sulmit iranian ndaj Izraelit, The Neë York Times i bëri jehonë thellimit të krizës, veçanërisht në mesin e demokratëve të shquar në Kongresin Amerikan. Ai bëri thirrje për një pauzë në furnizimin e armëve për Izraelin.
Nën titullin “Ndihma ushtarake për Izraelin nuk mund të jetë e pakushtëzuar”, bordi redaktues i gazetës kritikoi z. Netanyahu dhe palët e vijës së ashpër në qeverinë e tij për thyerjen e “besimit” me Amerikën.
Angazhimi i SHBA-së ndaj Izraelit dhe e drejta e tij për t’u mbrojtur, nuk do të thotë se Presidenti Biden “duhet të lejojë Netanyahun të vazhdojë të luajë lojërat e tij cinike të dyfishta”.
Pastaj sulmi i parë i drejtpërdrejtë i Iranit ndaj Izraelit i ofroi kryeministrit një litar shpëtimi.Në një arritje të jashtëzakonshme të bashkëpunimit ushtarak, SHBA-ja dhe aleatët e tjerë perëndimorë ndihmuan Izraelin të rrëzonte më shumë se 300 dronë dhe raketa të lëshuara nga Irani.
Asnjë udhëheqës arab nuk ka qenë një kritik më i ashpër i luftës së Izraelit në Gaza sesa mbreti Abdullah i Jordanisë. Por forcat ajrore të Jordanisë iu bashkuan operacionit, duke rrëzuar raketa që shkonin drejt Izraelit.
Thirrjet për vendosjen e kushteve për ndihmën ushtarake për Izraelin u zëvendësuan me shprehje të fuqishme solidariteti.
Kryeministrit Netanyahu i janë paraqitur mundësi të reja politike. Gaza është jashtë titujve, të paktën për një ose dy ditë.
Por presioni ndaj kryeministrit ka ndryshuar, nuk është shuar. Lëvizjet e ardhshme të Izraelit mund ta dyfishojnë atë.
Presidenti Biden e ka bërë shumë të qartë se çfarë mendon se duhet të ndodhë më pas.
Izraeli duhet të shpallë fitoren në këtë episod, “të marrë fitoren”, dhe jo të përgjigjet.
Ai deklaroi, përsëri, se mbështetja e Amerikës për Izraelin ishte “e hekurt”.
Kjo i përshtatej politikës së tij të qëndrueshme që nga sulmet e Hamasit më 7 tetor.
Presidenti dhe administrata e tij kanë punuar shumë për të ndaluar një luftë më të gjerë dhe gjithëpërfshirëse në Lindjen e Mesme, edhe pse dërguan furnizime masive me armë për Izraelin që janë përdorur me efekte shkatërruese dhe vdekjeprurëse në Gaza.
Që nga tetori, Izraeli ka pranuar armët dhe mbështetjen diplomatike që i shoqëroi dhe ka injoruar thirrjet gjithnjë e më të dëshpëruara dhe të zemëruara të Joe Biden për të respektuar ligjet e luftës dhe për të mbrojtur civilët.
Vetëm pak ditë pas bashkëpunimit të paprecedentë ushtarak nga aleatët e tij kundër Iranit, Izraeli duket edhe një herë i vendosur të injorojë jo vetëm këshillën e Joe Biden për të mos u hakmarrë, por ndjenjat shumë të ngjashme nga vendet e tjera që ndihmuan të shtunën mbrëma.
Ashtu si Joe Biden, kryeministri Rishi Sunak në Britani dhe Presidenti Emmanuel Macron në Francë vendosën avionë luftarakë, të dy dënuan Iranin dhe të dy i kanë kërkuar Izraelit të mos kundërpërgjigjet.Në të njëjtën kohë katastrofa humanitare vazhdon në Gaza. Vëmendja ndërkombëtare është larguar prej saj, por do të kthehet. Ushtria izraelite është ende duke operuar në Gaza dhe ende po vret civilë. Dhuna vdekjeprurëse midis palestinezëve dhe kolonëve hebrenj në Bregun Perëndimor është rritur sërish. Lufta kufitare e Izraelit me Hezbollahun mund të përshkallëzohet shpejt.
Irani është zotuar se do të kundërpërgjigjet më fort nëse Izraeli sulmon. Shefi i shtabit të forcave të tij të armatosura, Hossein Baqeri, tha se sulmi ndaj Izraelit ishte “i kufizuar” dhe premtoi një përgjigje “shumë më të madhe” nëse Izraeli hakmerret.
Amerikanët kanë thënë se nuk do të ndihmojnë nëse Izraeli sulmon Iranin.
Por është e vështirë të besohet se përkufizimi i Joe Biden për një angazhim “të hekurt” ndaj sigurisë së Izraelit do ta mbante SHBA-në mënjanë nëse Irani do t’i përgjigjej një sulmi izraelit me një tjetër të tijin.
Rrëshqitja vazhdon drejt një lufte më të gjerë në Lindjen e Mesme dhe një krize më të thellë globale. /vizionplus.tv
