Çmimet globale të naftës shënuan një rritje të ndjeshme të martën, ndërsa tensionet në Lindjen e Mesme u përshkallëzuan pas sulmeve të reja të Iranit ndaj infrastrukturës energjetike dhe pasigurive në lidhje me sigurinë e Ngushticës së Hormuzit.
Nafta e papërpunuar Brent, standardi global, u rrit me 2.7%, duke arritur rreth 103 dollarë për fuçi, pasi më herët gjatë ditës kishte shënuar një rritje mbi 4%. Ndërkohë, nafta amerikane ËTI u rrit me 3%, duke u tregtuar rreth 96 dollarë për fuçi.
Rritja e çmimeve vjen në një moment kur shqetësimet për furnizimin global janë intensifikuar, pas sulmeve të raportuara ndaj objekteve energjetike në rajon. Emiratet e Bashkuara Arabe pezulluan operacionet në fushën e gazit Shah pranë Abu Dhabit, ndërsa një zjarr u raportua në portin strategjik të Fujairah pas një sulmi me dron. Një tjetër sulm goditi edhe një fushë nafte në Irak.
Ndërkohë, një anije cisternë u godit nga një predhë e panjohur pranë Fujairah, duke shtuar shqetësimet për sigurinë detare. Autoritetet britanike kanë raportuar më shumë se një duzinë sulmesh ndaj anijeve në Gjirin Persik dhe zonat përreth Ngushticës së Hormuzit që nga fundi i shkurtit.
Situata u tensionua më tej pas raportimeve se Izraeli ka vrarë një figurë të lartë të sigurisë iraniane, Ali Larijani, megjithëse Teherani ende nuk e ka konfirmuar këtë informacion.
Zyrtarët iranianë paralajmëruan se Ngushtica e Hormuzit, një rrugë kyçe për transportin e rreth një të pestës së furnizimit global me naftë dhe gaz, mbetet e pasigurt. Kryetari i parlamentit iranian deklaroi se situata në ngushticë “nuk do të kthehet në normalitet” për shkak të pranisë ushtarake të SHBA-së dhe aleatëve të saj në rajon.
Ndikimi i krizës është ndjerë edhe në tregun amerikan të karburanteve. Çmimi mesatar i benzinës në SHBA u rrit në 3.79 dollarë për galon, niveli më i lartë që nga tetori i vitit 2023.
Në frontin ndërkombëtar, Shtetet e Bashkuara kanë bërë thirrje për bashkëpunim nga aleatët për të garantuar lirinë e lundrimit në rajon, ndërsa vendet evropiane janë treguar të kujdesshme për t’u përfshirë më tej në konflikt.
Bashkimi Evropian vendosi të mos zgjerojë operacionet detare në Lindjen e Mesme, duke theksuar se nuk ka interes për një konflikt të zgjatur, edhe pse pranon se stabiliteti i rajonit ndikon drejtpërdrejt në interesat e tij.
Nga ana tjetër, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë njoftoi se vendet anëtare janë të gatshme të lirojnë rezerva të tjera emergjente nafte, përveç 400 milionë fuçive që pritet të hidhen në treg këtë javë. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se kjo është vetëm një zgjidhje afatshkurtër dhe se stabiliteti i tregut varet nga rifillimi i sigurt i transportit përmes Ngushticës së Hormuzit.
