8 jave pas shpalljes se rezultatit përfundimtar te zgjedhjeve, ODIHR ka certifikuar standardet e procesit te 25 qershorit. Me te njëjtën gjuhe, si dhe raporti paraprak, edhe vlerësimi përfundimtar i vëzhguesve te ODIHR, theksojnë se fale marrëveshjes se 18 majit, zgjedhjet e 25 qershorit ishin te lira
Garuesit në zgjedhje kishin mundësi të bënin fushatë të lirë dhe të drejtat themelore u respektuan.
Ne raport merr vlerësim pozitiv dita e votimit dhe numërimi i votave edhe pse theksohet se procesi i hapjes se votimit kishte problem ne 16% te qendrave te vëzhguara, ndërkohe qe ODIHR ka vërejtje për procesin e numërimit ne 7% te qendrave.
Por ky raport ngre problemin e blerjes se votës, duke përmendur pretendimet e Partisë Demokratike dhe Lëvizjes Socialiste per Integrim se ne 25 qershor pati nje operacion te madh për blerjen e votës, para qe vinin nga kultivimi i drogës. Sipas raportit, PD dhe LSI treguan edhe raste konkrete, por ne mungese te provave te mjaftueshme nuk pati ankim ligjor ndaj rezultatit.
Pikërisht, fenomeni i blerjes se votës ishte pjese e 23 rekomandimeve qe ODIHR i jep Shqipërisë per përmirësimin e zgjedhjeve, duke theksuar se duhen ndërmarrë edhe veprime penale edhe fushata ndërgjegjësimi.
Mund të ndërmerret një angazhim konkret nga partitë politike, për të luftuar blerjen e votës. Për më tepër, një refuzim publik nga politikanët për të mos pranuar mbështetje financiare nga individë me të kaluar kriminale, do të ndikonte tek besimi i publikut në integritetin e zgjedhjeve.
Nder rekomandimet e tjera janë edhe masat kundër përdorimit te administratës ne fushate.
Duhet të konsiderohet ngritja e një strukture transparente, të pavarur dhe gjithëpërfshirëse, e cila të ketë detyrë dhe kompetence të veprojë, nëse çështje të tilla ngrihen para dhe pas periudhës zgjedhore.
Publikimi i raportit përfundimtar te zgjedhjeve solli edhe reagimin e pare te politikaneve ne sallën e parlamentit. Javën e ardhshme Parlamenti do te ngrejë komisionin e reformës zgjedhore, i cili duhet te zbatoje këto 23 rekomandime te ODIHR, si dhe 57 te tjera qe ODIHR i ka dhënë per dy proceset e kaluar elektorale.
