Jeta në Rripin e Gazës po bëhet gjithnjë e më e shtrenjtë. Pas kësaj qëndrojnë struktura që i sjellin dobi kryesisht Hamasit.
Tregu në qytetin e Gazës: në festën e Kurban Bajramit, shitësit ofrojnë rroba dhe shumëçka tjetër.
Por kjo festë e rëndësishme e sakrificës për njerëzit e Rripit të Gazës ishte shumë më modeste sivjet, thotë Yazeed Kloub. “Nuk ka mish, as viça, as lopë. Asgjë nuk mbërrin në treg. Ka vetëm keqtrajtim nga pushtuesit izraelitë.”
Bagëtia pothuajse nuk ekziston në Rripin e Gazës që nga konfliktet dhe lufta që pasoi. Një kilogram mish kushton tani deri në 120 dollarë.
Tregtari i bagëtive Hossam po përpiqet të shesë delet dhe dhitë e pakta që i kanë mbetur. Por nuk ka blerës, sepse kafshët janë shumë të shtrenjta. Ajo që thotë Hossam për atë që fshihet pas rritjes së çmimeve është shumë emocionuese.
“Kur importohen mallra në Rripin e Gazës, një i ashtuquajtur ‘koordinator’ duhet të paguhet për ‘koordinim’.” Kjo i kushton transportuesit ose pronarit të kamionit rreth 400,000 dollarë për ngarkesë, thotë Hossam. Kjo shumë nuk mund të verifikohet në mënyrë të pavarur dhe tregtarët, sipas fjalëve të tyre, nuk e dinë se kush qëndron pas të ashtuquajturit “koordinim”.
Në një deklaratë për studion e ARD në Tel Aviv, ekspertët përshkruan rrjetin e tregtarëve, ndërmjetësues – Hamasin. Harel Chorev hulumton historinë palestineze në Universitetin e Tel Avivit. Çmimet e larta nuk e befasojnë atë.
“Hamasi ka pasur gjithmonë një sistem tatimor shumë të rreptë dhe të ngurtë”, shpjegon Chorev. Kjo, shton ai, përfshin familjet tregtare – “familje me ndikim që kontrollojnë të gjithë tregtinë dhe po flasim për rreth 30 përqind të gjithçkaje që importohet”, thotë Chorev.
Por duket se jo vetëm Hamasi dhe familjet e biznesit në Rripin e Gazës po përfitojnë nga gjendja aktuale e popullit, por edhe populli i Izraelit. Mediat raportojnë për një rrjet kontrabande të lidhur me ushtrinë dhe policinë izraelite.
Çdo gjë që hyn në Rripin e Gazës kontrollohet nga autoritetet izraelite. Institucioni ushtarak kompetent COGAT nuk iu përgjigj pyetjeve tona në lidhje me akuzat. Historiani Chorev flet për korrupsionin.
“Nuk do të flisja për lidhje me autoritetet, por kemi prova të ndryshme për korrupsion dhe një rrjet kontrabandistësh, ushtarësh dhe zyrtarësh të tjerë që përfituan nga kjo situatë.”
Kthehemi në tregun në qytetin e Gazës. Nabhan Hamada qëndron para rafteve me xhinse dhe bluza. Ai shet rroba të importuara në dyqanin e familjes së tij. Edhe ai flet për “koordinimin” që rrit çmimet. “Për një sasi malli duhet të paguash rreth 5,000 dollarë për ‘koordinim’,” deklaron ai. Ndërkohë që edhe vetë mallrat janë të shtrenjta, thotë ai. “Po i marrim nga Bregu Perëndimor tani.”
Hamada dhe punonjësit e tij i paketojnë xhinset në çanta pazari. Biznesi po shkon mirë. Disa njerëz në Rripin e Gazës kanë qasje në remitanca nga jashtë vendit. Të tjerë marrin para nga Hamasi. Sipas vlerësimeve të ekspertëve, bëhet fjalë për dhjetëra-mijëra vetë.
Sipas studiuesit izraelit, Harel Chorev, Hamasi në këtë mënyrë mund të rekrutojë luftëtarë shtesë. Sipas tij, ata marrin rreth 25 dollarë në ditë. Këto janë shumë para në Rripin e Gazës.
Ata që janë në gjendje të blejnë në tregje si ai në Gaza City janë pakicë. Shumica e njerëzve këtu nuk kanë para. Këta njerëz ende varen nga ndihmat humanitare./DW
