E diel, 22 Nëntor 2026 Film TV deri në 23:00 Në vijim ora 23:00: Lajmet e Fundit dhe Moti Reklamo Kontakt Karriera
Vizion Plus
Breaking përditësuar 19 minuta më parë
Video · Sociale

Dr. Dashamir Gjergji: Diabeti nuk dhemb, prandaj zbulohet vonë! Analizat që nuk duhen shtyrë dhe risitë në trajtim

Urinimi i shpeshtë, tharja e gojës, rënia në peshë pa shkak, infeksionet urinare që përsëriten dhe plagët që nuk mbyllen mund të jenë shenja të diabetit. Por shpesh sëmundja nuk jep asnjë shenjë. Kur zbulohet vonë, mund të dëmtojë zemrën, veshkat, sytë dhe nervat.

Diabeti mbetet një nga sfidat më të mëdha të shëndetit publik në botë. Sipas Federatës Ndërkombëtare të Diabetit, rreth 589 milionë të rritur jetonin me këtë sëmundje në vitin 2024. Miliona të tjerë nuk e dinë ende që e kanë. Në emisionin “Diagnozë” nga Freskida Miloti, në Vizion Plus, me rastin e muajit të ndërgjegjësimit dhe të Ditës Botërore të Diabetit më 14 nëntor, mjeku endokrinolog Dashamir Gjergji foli për diagnostikimin e hershëm dhe për risitë në monitorim e trajtim. Ai ka mbi dy dekada përvojë me pacientë diabetikë.

Pse diabeti quhet “sëmundje e heshtur”?

Sipas dr. Gjergjit, sot afërsisht një në tetë ose një në nëntë persona vuan nga diabeti. Në disa vende sëmundja prek deri në 15% të popullsisë. Nëse trendi vazhdon, kjo shifër mund të rritet edhe më shumë. Ai theksoi se diabeti është sëmundje kronike dhe e rëndë. Kjo vlen jo vetëm për pacientin, por edhe për sistemin shëndetësor dhe për buxhetin e shtetit.

Reklamë

Problemi kryesor, sipas tij, është se diabeti nuk jep dhimbje apo gjakderdhje. Njerëzit zakonisht shkojnë te mjeku vetëm kur diçka i shqetëson në përditshmëri. Te diabeti nuk duhet pritur derisa të shfaqen shenjat klinike.

Për ta shpjeguar thjesht, mjeku e krahasoi trupin me një makinë që punon me karburant. Ushqimi kthehet në energji, por te diabeti sheqeri nuk arrin aty ku duhet: në qeliza, në tru, në muskuj e në mëlçi. Sipas tij, kur ndodh diabeti, prishen të paktën tetë sisteme rregullatore të sheqerit në organizëm.

Kush duhet të kontrollohet më shpesh?

Dr. Gjergji renditi grupet me rrezik më të lartë:
• personat mbipeshë dhe obezë;
• ata që kanë diabetikë në familje;
• të rriturit, veçanërisht mosha e tretë;
• personat me hipertension dhe sëmundje të tjera;
• ata që kanë urinim të shtuar, tharje goje, lodhje ose dobësim pa shkak;
• personat me infeksione të shpeshta, sidomos urinare, që nuk kurohen me antibiotikë;
• ata që kanë plagë që nuk mbyllen.

Ai paralajmëroi gjithashtu se janë shtuar rastet e diabetit te fëmijët. Kjo vlen jo vetëm për tipin 1, por edhe për tipin 2, që më parë quhej diabeti i të rriturve.

“Diabeti nuk fle kurrë”

Cilat analiza duhen bërë?

Sipas mjekut, diagnoza e mirë fillon në laborator. Duhet matur glicemia, pra sheqeri në gjak, esëll ose pas ngrënies. Po ashtu duhet bërë hemoglobina e glikozuar (HbA1c), që njihet në popull si analiza e “diabetit të fshehtë”. Ai shpjegoi se kjo analizë tashmë është kriter diagnostik. Megjithatë, te personat me disa sëmundje të gjakut ajo nuk jep informacion të besueshëm.

Ai shtoi se edhe stresi i vazhdueshëm ndikon. Ai ngre hormonet që rrisin glukozën në gjak dhe favorizon sëmundjet metabolike.

Sensorët: fund i shpimit të gishtave

Risia më e madhe në monitorim, sipas dr. Gjergjit, janë sensorët e glukozës. Janë pajisje të vogla që vendosen zakonisht në krah dhe qëndrojnë në trup dy deri në tre javë. Ato japin informacion 24 orë në ditë për ecurinë e sheqerit, pa pasur nevojë të shpohen gishtat.

Nëpërmjet aplikacionit në celular, pacienti dhe mjeku shohin ku ka pasur rritje e rënie. Shohin edhe si kanë ndikuar gjumi, ushqimi apo ushqime të caktuara. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për diabetin e tipit 1, ku insulina merret disa herë në ditë dhe dozat duhet rregulluar vazhdimisht. Ai tha se sensorët kanë hyrë edhe në tregun shqiptar dhe se numri i përdoruesve është rritur. Shpreson që një ditë ata të rimbursohen.

Çfarë ka të re në trajtim?

Mjeku tha se bota po punon jo vetëm me barna që stimulojnë insulinën. Kërkimet po përqendrohen edhe te hormone të tjera, si glukagoni dhe amilina. Një vend të veçantë kanë barnat GLP-1, ose inkretinat, që merren kryesisht me injeksion. Ato janë bërë të njohura edhe për dobësim. Ai theksoi se përdorimi i tyre duhet të ndjekë procedurën mjekësore dhe të jetë sa më i kufizuar.

Sipas tij, sot në Shqipëri qarkullojnë mbi 95% e produkteve që ka Europa. Lista e barnave të rimbursuara është zgjeruar ndjeshëm në krahasim me 4–5 vite më parë. “Nuk ka rëndësi nëse diabetiku jeton në Amsterdam, në Mynih apo në Tiranë”, tha ai, për sa kohë trajtohet sipas protokollit.

50% mjeku, 50% pacienti

Dr. Gjergji nënvizoi se suksesi varet në mënyrë të barabartë nga mjeku dhe nga pacienti. Gabimet më të zakonshme të pacientëve janë mosmbajtja e dietës, mungesa e lëvizjes dhe ndërprerja e barnave. Ai tha se ka pasur dhjetëra raste kur pacientë të ndërgjegjësuar kanë hequr insulinën ose shumë barna, falë kufizimit të sheqernave dhe brumërave.

Nëse diabeti lihet pa trajtim, ai prek sytë deri në verbim. Prek gjithashtu nervat dhe enët e gjakut, gjë që mund të çojë deri në amputim. Mund të shkaktojë infarkt, goditje në tru dhe dëmtim të veshkave deri në dializë.

Mesazhi i mjekut

Për ata që nuk kanë diabet, por janë në grupet e rrezikut, dr. Gjergji këshilloi ushqim të kujdesshëm, lëvizje dhe gjumë të mirë. Sipas tij, gjumi i mirë “mund të zëvendësojë 100 barna bashkë”. Diabetikëve u kërkoi ta marrin sëmundjen seriozisht që nga hapat e parë, edhe kur ndihen mirë. “Diabeti nuk fle kurrë”, tha ai. Megjithatë, nëse pacientët ndjekin këshillat dhe marrin barnat e duhura, situata është optimiste.

Mos e prisni dhimbjen për t’u kontrolluar. Një analizë e thjeshtë gjaku mund ta zbulojë diabetin herët, kur trajtimi është më i lehtë dhe komplikacionet mund të shmangen.

Emisionin “Diagnozë” me Freskida Milotin mund ta ndiqni çdo të diel në orën 18:00 në Vizion Plus.

Më shumë video

Reklamë

Lini një koment

Me respekt — komentet moderohen nga redaksia.
Nuk publikohet kurrë.