Kreu i grupit parlamentar të Partisë Socialiste, Taulant Balla, në një konferencë për shtyp ka njoftuar se mazhoranca po përgatit një ligj të ri për referendumet, duke e vënë theksin te një proces i gjerë konsultimi me aktorë të ndryshëm të shoqërisë. Ai bëri me dije se do të mbahen tryeza diskutimi me jurist, profesorë, përfaqësues të shoqërisë cilive me qëllim që të shkohet drejt një projekti të konsoliduar.
Balla: Këtë draft që kemi sot, para se ta depozitojmë në Kuvend, do t’ia nënshtrojmë një procesi të gjerë konsultimi. Grupi do zhvillojë tryeza të mëdha konsultative, me juristë, profesorë, studentë, shoqërinë civile, me qëllimin e mirë që të shkojmë në një projekt të konsoliduar. Për t’i dhënë udhë këtij procesi. Do të jetë një proces i gjerë dhe i gjatë. Këtë draft që kemi këtu do e depozitojmë në Kuvend. Mazhoranca po angazhohet për nismën ligjore, për ligjin e ri për referendumet. Referndumi i përcaktohet si forma e drejtpërdrejtë të popullit për një çështje, kushtetuta ka përcaktuar dy çështje ku mund të thirret referendumi: për një ligj, referendumi konsultativ.
Balla theksoi se referendumi konsultativ nuk është detyrues dhe varet nga përgjegjshmëria e klasës politike, ndërsa ka sqaruar procedurat dhe kriteret kushtetuese për zhvillimin e tij.
Ai shtoi se kategoritë e referendumit për konsultim publik përfshijnë referendume kushtetuese, të përgjithshme dhe vendore. Për referendumin për shfuqizimin e një ligji, vota është e vlefshme kur marrin pjesë 40% e zgjedhësve të regjistruar.
Balla: Referendumi konsultativ nuk është detyrues, kjo kërkon nga pas përgjegjshmërinë e klasës politike. Dua të sqaroj një element. Çdo lloj ndryshimi kushtetues, përpara se të shkojë në referendum, do 2/3 e anëtarëve të Kuvendit dhe më pas 1/5 e dërgon në referendum. Për çështje specifike, të mos jenë marrë nisma ligjore në proces. Filtri që ka pasur Kushtetuta jonë për mbajtjen e referendumeve është Gjykata Kushtetuese. Por nuk është në atributet e Kushtetues ta vlerësojë referendumin. Gjykata Kushtetuese është kompetente për kushtetueshmërinë e zhvillimit të referendumit. Kategoritë e referendumeve për konsultim publik, janë referendume kushtetues, i përgjithshëm dhe vendor. Referendumi për shfuqizimin e një ligji, është i vlefshëm kur marrin pjesë 40 përqind e zgjedhësve të regjistruar. Vota e vlefshme përbën 30 përqind të zgjedhësve të regjistruar dhe kur votat e vlefshme, të paktën të favor të çështjes, të jenë shprehur 25 përqind e zgjedhësve.
Ai foli edhe për reduktimin e numrit të deputetëve nga 140 që është aktualisht në 101. Sipas tij, një numër më i vogël deputetësh e bën jetënb parlamentare më efikase.
Balla: Ajo që duhet të ritheksoj sot, sa i takon ligjeve për kapitujt për anëtarësimin e Shqipërisë në BE, çdo fjalë në këto ligje konsultohet me BE. Për këto çështje, mesazhi është shumë i qartë. Konsultohemi me KE. Ndryshimi i numrit të deputetëve, nuk është kusht, se mund ta kemi parlamentin me 140, apo 101. Jam mbështetës prej vitesh i kësaj ideje. E ka hedhur kryeministri i pari idenë, pastaj unë, në vitin 2018. Nuk është çështje sasie, mendojmë se një numër më i vogël e bën jetën parlamentare më efikase, më shumë ekspertizë e ndarë në sektorin jetikë. Edhe këtu dua ta sqaroj, nuk bëhet fjalë për të shkuar në referendum, sepse do duhet 3/5 e deputetëve. Por referendum për të pyetur shqiptarët a jeni dakord, unë e mbështes. Por pasi ta kemi ligjin, sepse nuk kemi një ligj për referendum.
