Ali Larijani, një nga figurat më të rëndësishme të sistemit politik të Iranit dhe ish-sekretar i Këshillit të Sigurisë Kombëtare, u vra të martën në një operacion të organizuar nga forcat ajrore izraelite.
Ai u vra në shtëpinë e vajzës së tij dhe ka tronditur skenën politike në vend.
Larijani konsiderohej nga shumë si “numri dy” i regjimit iranian, pas liderit suprem Ali Khamenei. Ai kishte qenë për vite me radhë në shënjestër të grupeve opozitare iraniane, si dhe të zyrtarëve izraelitë.
Me vdekjen e tij, janë rikthyer në vëmendje edhe akuzat e vjetra për korrupsion dhe përfshirje në skandale financiare. Sipas këtyre pretendimeve, Larijani ishte i përfshirë në marrëveshje të diskutueshme dhe në skema të pastrimit të parave përmes pasurive offshore.
Sipas një vlerësimi të vitit 2020 nga Al Arabiya, pasuria e tij vlerësohej të ishte afër 70 milionë dollarë, duke e bërë një nga përfaqësuesit më të pasur të elitës klerikale iraniane.
Megjithatë, vlerësimet më të fundit për vitin 2026 sugjerojnë se pasuria e tij neto mund të jetë midis 5 dhe 20 milionë dollarëve, ndërsa burime të opozitës pretendojnë shifra edhe më të larta.
Për shkak të mungesës së transparencës në sistemin iranian dhe kufizimeve ndaj mediave të lira, është e vështirë të verifikohet me saktësi pasuria reale e tij.
Vrasja e Larijanit pritet të ketë pasoja të rëndësishme politike dhe të rrisë më tej tensionet mes Iranit dhe Izraelit.
Skandalet financiare dhe akuzat për korrupsion që ndoqën familjen Larijanit
Pas vrasjes së Ali Larijanit, në qendër të vëmendjes janë rikthyer edhe skandalet e vjetra që lidhen me familjen e tij, duke ngritur sërish pikëpyetje mbi origjinën e pasurisë së tyre.
Në fund të viteve 2010, vëllezërit Larijani u përfshinë në një sërë akuzash për korrupsion, që përfshinin përvetësim tokash, ryshfet dhe kontrollin e dhjetëra llogarive bankare. Sipas raportimeve, bëhet fjalë për rreth 63 llogari personale që përmbanin miliarda rialë iranianë, të lidhura kryesisht me vëllain e tij, Sadegh Larijani, i cili ka shërbyer si kreu i sistemit gjyqësor në Iran.
Një nga episodet më të bujshme ndodhi në vitin 2013, kur ish-presidenti i Iranit, Mahmoud Ahmadinejad, publikoi një video në parlament, ku pretendohej se ekspozonte lidhje mes figurave të larta të pushtetit legjislativ dhe gjyqësor me një skemë të dokumentuar korrupsioni, ku përfshiheshin edhe vëllezërit Larijani.
Në përgjigje të këtyre akuzave, Larijani përdori ndikimin e tij politik për të bllokuar hetimet e mëtejshme dhe për të shmangur presionin publik mbi çështjen. Kjo ndërhyrje ka forcuar perceptimin e kritikëve se korrupsioni në nivelet më të larta të pushtetit në Iran mbetet i pandëshkuar.
Pavarësisht akuzave të vazhdueshme, mungesa e transparencës dhe kufizimet ndaj mediave të pavarura në Iran e bëjnë të vështirë verifikimin e plotë të këtyre pretendimeve.
Pasuritë jashtë vendit, marrëveshjet me Kinën dhe pasiguria politike në Iran pas vrasjes së Larijanit
Detaje të reja kanë dalë në dritë lidhur me aktivitetet financiare dhe ndikimin politik të Ali Larijanit, duke thelluar debatet mbi korrupsionin dhe rolin e tij në strukturën e pushtetit në Iran.
Pasuri në Dubai dhe Malajzi
Sipas një raporti të organizatës Iran Human Rights Monitor, Larijani ishte i përfshirë në disa afera korrupsioni, përfshirë përvetësimin e fondeve nga sistemi bankar, konfiskimin e tokave dhe pastrimin e parave përmes investimeve jashtë vendit. Ai dyshohet se zotëronte prona të paluajtshme në Dubai dhe në Malajzi, si dhe biznese në qytetin Qom, një nga qendrat kryesore fetare të Iranit.
Dyshime për përfitime nga marrëveshja me Kinën
Në vitin 2021, Larijani luajti një rol kyç në negociatat për një marrëveshje strategjike 25-vjeçare mes Iranit dhe Kinës, me vlerë miliarda dollarë. Ky rol nxiti akuza të reja për korrupsion, me pretendime se marrëveshja solli komisione dhe përfitime financiare për familjen e tij. Megjithatë, këto akuza nuk janë provuar zyrtarisht.
Sanksionet amerikane
Në fillim të vitit 2026, Departamenti i Thesarit i SHBA vendosi sanksione ndaj Larijanit. Këto masa ishin pjesë e strategjisë së “presionit maksimal” të ndjekur nga Donald Trump ndaj Iranit.
Vakum pushteti dhe rol në rritje i Gardës Revolucionare
Pas vrasjes së liderit suprem Ali Khamenei dhe më pas të Larijanit, Irani po përballet me një periudhë të thellë pasigurie politike. Pasardhësi i ri, Mojtaba Khamenei, nuk është shfaqur publikisht, duke rritur spekulimet mbi një vakum në drejtimin e vendit.
Ndërkohë, Garda Revolucionare Islamike duket se ka marrë një rol dominues në drejtimin e shtetit. Analistët theksojnë se kjo strukturë tashmë funksionon si fuqia kryesore politike, ushtarake dhe ekonomike në Iran.
Kjo organizatë, e krijuar pas Revolucionit Islamik të vitit 1979, ka ndërtuar një rrjet të gjerë ndikimi në rajon, duke përfshirë grupe si Hezbollah dhe Houthi.
Një sistem që i mbijeton krizave
Pavarësisht goditjeve në nivelet më të larta të lidershipit, analistët besojnë se sistemi iranian është ndërtuar për t’i mbijetuar krizave të tilla. Sipas Ali Vaez nga International Crisis Group, Irani funksionon si një strukturë me shumë nivele pushteti, e aftë të përthithë goditje dhe të vazhdojë funksionimin edhe në kushte ekstreme.
Në këtë kontekst, pritshmëritë për një kolaps të menjëhershëm të regjimit konsiderohen të pabazuara. Përkundrazi, vendi pritet të kalojë në një fazë transformimi të gjatë dhe kompleks, ku balanca e pushtetit do të riformësohet gradualisht./vizionplus.tv
