Pedagogia dhe studiuesja e historisë, Enriketa Papa tha se hapja e plotë e dokumentave të ish-sigurimit të shtetit do t’i bëjë mirë Shqipërisë për tu njohur realisht me të kaluarën komuniste.
Në një intervistë të shkrutën në Vizion Plus, Papa iu bërë thirrje ligjvënësve në vend që me hapjen e plotë të dosjeve të tregojnë kujdes me mënyrën se si do të aksesohen këto informacione.
Aleksandër Furxhi: Ku ndahen palët brenda PD, Berisha- Alibeaj në çështjen e hapjes së dosjeve?
Enriketa Papa: Berisha nuk ka një tekst të propozuar, madje nuk ka qenë fare prezent në seancën që u votuan ndryshimet ligjore për hapjen e dosjeve por që ka më shumë të bëjë me një lloj deklasifikimi final që i bëhet dokumenteve të ish- sigurimit të shtetit që kanë qenë të aksesueshme që kur u ngrit Autoriteti për Informim mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit në vitin 2015.
Ndërsa Alibeaj është ndër ata që i votuan dy amendamentet, pavarësisht se kishin propozuar një ligj më vete në Komisionin e Ligjeve. Në dijeninë time nuk u ra dakort për një ligj të mirfilltë për deklasifikimin e dokumentave arkivore për sa i përket ish-sigurimit të shtetit. Dhe u ra dakort të enjten për të miratuar amendametet që vijnë nga grupi i Alibeajt.
Furxhi: Po ju pyes ku ndryshon ‘lustracioni’ i propozuar nga grupi Berisha-Bylykbashi me hapjen e plotë të dosjeve që kërkon Enkelejd Alibeaj me deputetët e tjerë?
Papa: Lustracioni është për pastërtinë e figurës së zyrtarëve të lartë. Drafit që ka dorëzuar Bylykbashi I përmbahet draftit që ka qenë ligj ëqë është miratuar në 2008 dhe Gjykata Kushtetuese e ka hedhur poshtë në 2010. Ndërsa drafti i Alibeajt reflekton vendimet e Gjykatës Kushtetuese, madje reflekton vendime të Komisionit të Venecias apo gjykata e të drejtave të njeriut të Strasburgut.
Furxhi: Ju personalisht jeni për hapjen e plotë të dosjeve apo vetëm të dokumentave të politikanëve?
Papa:Unë jam për hapje të të gjithë dokumenteve për sa iu përket ish sigurimit të shtetit, siç është miratuar. Nuk më interesojnë politikanët por periudha e komunizmit në funksion të studimit dhe përballjes me të kaluarën komuniste, por edhe një lloj qetësie e mosinstrumentalizimi siç I është bërë problemit të dosjeve në këto 30 vite të post komunizmit.
Furxhi: Ka një shqetësim, se duke hapur të gjtha dosjet aty mund të dalë se disa ish-të persekutuar politikë, të shtrënguar në atë kohë, mund të kenë qenë bashkëpunëtorë e mund ta prishë këtë qetësi ose do t’I doënonte për herë të dytë individë të tillë?
Enriketa Papa: Unë mendoj që, modeli që ka zgjedhur Shqipëria është ai gjerman. Modeli gjerman deri në 2015 ka qenë i kufizuar në anonimizim mbi të dhënat për bashkëpunëtorët e ish sigurimit të shtetit.
Këto klauzola janë hequr duke futur në to hapjen e atyre dokumenteve që kanë të bëjnë me politikanët. Shoqërisë shqiptare i bën mirë të përballet realisht me atë periudhë për të njohur të shkuarën komuniste. Ligjvënësit duhet të kenë kujdes që të lidhin ligjet respektive, atë të të drejtës së informimit dhe hapjen e arkivave me përgjegjësitë personale dhe me të drejtën e infiormimit të personave.
