Që nga viti 2014, Finlanda ka nisur një fushatë kundër lajmeve të rreme, duke synuar jo vetëm të rriturit, gazetarët dhe politikanët, por edhe studentët. Qëllimi i vendit është të përgatisë qytetarët e së nesërmes për të dalluar një lajm të vërtetë nga ai i rremë duke përdorur një sërë metodash.
Siç vë në dukje një raport i ri i CNN, ky është një vend që, ndër të tjera, është marrë me propagandën e Kremlinit që kur shpalli pavarësinë nga Rusia, më shumë se një shekull më parë, deri në shpërthimin e dezinformatave të shpërthyera në vendin fqinj pas pushtimit të Ukrainë.
Në kuadër të kësaj fushate, qeveria reformoi edhe sistemin arsimor, me qëllim forcimin e kultivimit të të menduarit kritik ose siç ka thënë edukatori Jussi Toivanen: “Vija e parë e mbrojtjes është mësuesja e kopshtit”.
CNN, si pjesë e investigimit të saj gazetaresk, vizitoi një shkollë të mesme dygjuhëshe në Helsinki, ku mësohet finlandishtja dhe frëngjishtja. Mësuesja e lëndëve sociale Valentina Uitto diskutoi me studentët tema si Brexit, imigracioni, siguria dhe ekonomia dhe u kërkon atyre që në lidhje me zgjedhjet europiane të përpiqen të ndajnë faktet nga lajmet e rreme.
Nxënësit ndahen në grupe, marrin laptopët dhe celularët dhe bëhen detektivë dixhitalë. Sipas gazetës amerikane të lajmeve, klasa e Uitto-s është mishërimi i të menduarit kritik siç mësohet në shkollat finlandeze, ku ndër të tjera nxënësve u jepen mjetet e nevojshme për t’i rezistuar dezinformatave që ka përfshirë botën.
Fëmijëve u kërkohet, ndër të tjera, të marrin në konsideratë se sa të vërteta përmbajnë në videot dhe postimet e mediave sociale në YouTube, duke faktorizuar paragjykimet e medias siç shprehen në artikuj të ndryshëm me titujt e klikimeve, duke vëzhguar mënyrat në të cilat dezinformimi synon emocionet e lexuesve dhe dëgjuesve, madje duke shkruar lajmet e tyre të rreme.
Nxënësit ndahen në grupe, marrin laptopët dhe celularët dhe bëhen detektivë dixhitalë. Atyre u kërkohet, ndër të tjera, të shqyrtojnë se sa të vërteta përmbajnë videot në YouTube dhe postimet në mediat sociale.
“Ajo që duam që ata të bëjnë është, përpara se të ndajnë diçka në mediat sociale, të mendojnë me kujdes për pyetjet si: Kush e ka shkruar atë? Ku u publikua? A mund të gjej të njëjtin informacion në një burim tjetër?”, komenton Kari Kivinen , drejtoreshë e shkollës.
Duhet theksuar këtu se Finlanda ka rezultate të larta në treguesit e lumturisë, lirisë së shtypit, barazisë gjinore, drejtësisë sociale, transparencës dhe edukimit, duke e bërë kështu të vështirë për ata që kërkojnë hapësirë për të shpërndarë lajme të rreme dhe për të shfrytëzuar publikun. Vendi ka gjithashtu një traditë të gjatë të leximit të librave: popullsia e tij prej 5.5 milionë banorësh merr hua pothuajse 68 milionë libra në vit dhe ka një nga rezultatet më të larta të leximit PISA në Evropë./vizionplus.tv
