Akuzat për grusht shteti në Poloni, presidenti ndërpret vizitën në Senegal dhe kthehet urgjentisht në vend
Polonia është përfshirë nga një krizë e fortë politike dhe institucionale, pas zhvillimeve të papritura në Gjykatën Kushtetuese në Varshavë. Situata ka detyruar presidentin Karol Nawrocki të ndërpresë vizitën zyrtare në Senegal dhe të urdhërojë kthimin e menjëhershëm në vend, duke argumentuar se prania e tij është e domosdoshme në këtë moment tensioni.
Shkak për përshkallëzimin e situatës u bë prania e forcave të shumta policore pranë Gjykatës Kushtetuese, si dhe pezullimi i përkohshëm nga detyra i kryetarit të saj, Bogdan Swieczkowski. Ky i fundit, përmes një deklarate të publikuar në faqen zyrtare të institucionit, i cilësoi zhvillimet si një përpjekje për grusht shteti. Ndërkohë, presidenti Nawrocki njoftoi në platformën X vendimin për t’u kthyer, duke shkruar: “Në një moment të tillë, presidenti duhet të jetë në Poloni. Ndërpres fluturimin drejt Senegalit. Po kthehem”.
Policia e Varshavës reagoi duke mohuar pretendimet për ndërhyrje brenda godinës së Gjykatës Kushtetuese. Sipas autoriteteve, efektivët kishin qëndruar vetëm në ambientet e jashtme, pas kërkesave për garantimin e sigurisë së gjyqtarëve dhe punonjësve. Policia bëri të ditur gjithashtu se kishte arrestuar tre persona që kishin kapërcyer gardhin dhe kishin hyrë në territorin e institucionit.
Në këtë përplasje ndërhyri edhe kryeministri Donald Tusk, i cili mbrojti veprimet e qeverisë, duke deklaruar se rivendosja e shtetit të së drejtës është detyrim i autoriteteve. “Pas viteve të paligjshmërisë nën qeverisjen e partisë Ligj dhe Drejtësi (PiS), ky është një proces i vështirë, ndonjëherë i dhimbshëm, që kërkon veprime vendimtare. Nuk ka rrugë tjetër”, u shpreh ai.
Në qendër të konfliktit qëndron përbërja e Gjykatës Kushtetuese dhe mosmarrëveshja për gjashtë gjyqtarë të zgjedhur nga Parlamenti. Presidenti Nawrocki ka refuzuar të pranojë betimin e tre prej tyre, ndërsa kryetari i Gjykatës nuk ka lejuar që gjyqtarët e përzgjedhur nga shumica aktuale parlamentare të marrin detyrën. Kjo përplasje ka sjellë bllokimin e funksionimit të institucionit dhe ka thelluar konfliktin mes presidencës dhe qeverisë.
Ndarja politike është edhe më e thellë për shkak të përkatësisë së presidentit Nawrocki në të njëjtin kamp politik me partinë konservatore PiS, e cila drejtoi vendin nga viti 2015 deri në vitin 2023. Ndërsa qeveria e Tusk synon ndryshime në sistemin e drejtësisë, presidenti kundërshton mënyrën se si po realizohen ato. Kthimi i tij i papritur nga Senegali shënon një tjetër përshkallëzim të krizës, e cila tashmë ka përfshirë institucionet më të rëndësishme të shtetit polak.
