Kënaqësia nga ëmbëlsirat nuk ka të krahasuar, por nëse e bëni atë çdo ditë dhe konsumoni shumë sheqer, do të vini re efekte negative me kalimin e kohës.
Siç shpjegon nutricionistja Amy Goodson në “Eat This, Not That”, “Shoqata Amerikane e Zemrës rekomandon që gratë të kufizojnë marrjen e tyre ditore të sheqerit në jo më shumë se 25 gramë, ndërsa për burrat është 37.5 gram”.
Konsumimi i vazhdueshëm i më shumë se kufijtë e rekomanduar nuk ka gjasa të shkaktojë pasoja serioze, por hulumtimet tregojnë se marrja e vazhdueshme e tepërt e sheqerit mund të shkaktojë inflamacion kronik, sëmundje të zemrës, diabetin e tipit 2 dhe shqetësime në mikrobiomën e zorrëve, gjë që ndikon negativisht në shëndetin e përgjithshëm.
“Është e rëndësishme të vëzhgoni marrjen e sheqerit dhe të përpiqeni të reduktoni sasinë e sheqernave të shtuara në dietën tuaj”, shton Goodson. Ajo tregon se ka disa mënyra se si trupi tregon marrjen e tepërt të sheqerit, për të cilat duhet pasur kujdes.
Ju vazhdimisht dëshironi të hani ushqime të pasura me sheqer
“Nëse vazhdimisht dëshironi ushqime ose pije me sheqer, kjo mund të jetë një shenjë se po hani shumë sheqer”, thotë Goodson. Ajo shton se marrja e lartë e sheqerit mund të shkaktojë një cikël dëshirash dhe mbikonsumimi për shkak të rritjeve të papritura dhe rënies së niveleve të sheqerit në gjak.
Ky cikël ndodh sepse ushqimet me përmbajtje të lartë sheqeri, të cilat nuk përmbajnë fibra apo proteina, ngadalësojnë tretjen dhe shkaktojnë rritje të menjëhershme të sheqerit në gjak, e ndjekur nga një rënie e menjëhershme. Ky proces matet me indeksin glicemik (GI), i cili vlerëson shpejtësinë me të cilën rritet niveli i sheqerit në gjak.
Ushqimet me GI të lartë, të tilla si karamele, sode, donuts dhe kifle, shkaktojnë luhatje të shpejta. Ndërsa ushqimet me GI të ulët, si perimet, drithërat dhe bishtajoret, përmbajnë fibra që ngadalësojnë përthithjen dhe ndihmojnë në stabilizimin e niveleve të sheqerit.
Niveli juaj i energjisë ndryshon shpesh
Ndryshimet e papritura në nivelet e sheqerit në gjak mund të shkaktojnë edhe luhatje të energjisë, një tjetër shenjë e marrjes së tepërt të sheqerit, shkruan Eat This, Not That.
“Një dietë e pasur me sheqer mund të çojë në rritje dhe ulje të energjisë, dhe nëse shpesh përjetoni ndryshime të papritura, nga hiperaktiviteti në lodhje të papritur, mund të jetë rezultat i konsumit të tepërt të sheqerit”, pohon dietologia.
Për të shmangur këto ndryshime, Goodson rekomandon balancimin e vakteve tuaja duke kombinuar ushqime me fibra të larta, si drithërat ose frutat, me proteina. Proteina ngadalëson tretjen dhe ndihmon në stabilizimin e sheqerit në gjak, duke siguruar energji më të qëndrueshme gjatë gjithë ditës.
Ndikim i keq në dhëmbë dhe shëndet oral
Shumë njerëz e dinë se sheqeri i tepërt mund të ketë një efekt të keq në dhëmbë, duke shkaktuar kavitete dhe probleme të ngjashme. Goodson pohon se “sheqeri është një shkak kryesor i prishjes së dhëmbëve dhe kaviteteve, kështu që nëse keni probleme të shpeshta dentare, mund të jetë një shenjë e konsumit të tepërt të sheqerit”.
Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, disa studime kanë konfirmuar se sheqeri i tepërt është shkaku kryesor i kaviteteve, sepse bakteret në gojë metabolizojnë sheqerin dhe prodhojnë acide që dëmtojnë smaltin e dhëmbëve, raporton Eat This, Not That.
Ju jeni duke shtuar në peshë
Konsumimi i shpeshtë i sasive të tepërta të sheqerit mund të rezultojë në shtim në peshë.
“Nëse po shihni shifra më të mëdha sa herë që hipni në peshore, mund të jetë për shkak të konsumit të tepërt të sheqerit. “Shumë sheqer mund të prishë metabolizmin tuaj dhe të dëmtojë mikrobiomën tuaj të zorrëve, e cila rregullon nivelet e glukozës dhe insulinës”, shpjegon dietologia Courtney D’Angelo.
Problemi është edhe te ushqimet e pasura me sheqer, të cilat ekspertët i quajnë kalori boshe. Një ushqim i tillë siguron energji, por jo lëndë ushqyese. “Produktet me sheqer të shtuar janë të pasura me kalori, por të ulëta në vlera ushqyese, gjë që shpesh çon në shtim në peshë”, shton dietologia Trista Best.
Shpesh ndjeni dhimbje
Konsumimi i tepërt i sheqerit mund të çojë në dhimbje kronike dhe ngurtësi. Best thekson se “dhimbja dhe ngurtësia kronike mund të rezultojnë nga marrja e tepërt e sheqerit të shtuar. Kjo shkaktohet nga inflamacioni i shkaktuar nga sheqeri”.
Siç shton Eat This, Not That, disa studime kanë treguar një lidhje të fortë midis marrjes së tepërt të sheqerit dhe dhimbjeve kronike, duke përfshirë osteoartritin. Prandaj, është e dëshirueshme që të reduktohet marrja e sheqerit në kufirin e pranueshëm ditor të rekomanduar nga ekspertët.
Ju jeni gjithmonë të uritur
Ushqimet e pasura me sheqer do t’ju japin një shpërthim të shkurtër energjie, por nuk do t’ju ngopin nga pikëpamja ushqyese, kështu që së shpejti do të jeni përsëri të uritur, deri në atë pikë sa do të ndiheni sikur jeni gjithmonë të uritur. Gjithashtu, një nga problemet është se sasitë e larta të sheqerit mund të ulin nivelin e hormonit leptin, i cili rregullon ndjenjën e ngopjes.
“Ëmbëlsirat janë të larta në kalori, por u mungojnë lëndët ushqyese adekuate si proteina, fibra dhe yndyrna të shëndetshme. Kjo shkakton një shpërthim të shpejtë energjie, duke ju lënë të uritur dhe të prirur për të ngrënë ushqime”, shton D’Angelo.
Keni presion të lartë të gjakut
Marrja e tepërt e sheqerit mund të kontribuojë në presionin e lartë të gjakut tek disa njerëz. Një studim, i botuar në revistën Nutrients në vitin 2019, tregoi një lidhje midis marrjes së shtuar të sheqerit dhe presionit të lartë të gjakut, veçanërisht tek të moshuarit.
“Sheqeri i shtuar rrit nivelet e acidit urik, i cili pengon prodhimin e oksidit nitrik, i cili është thelbësor për fleksibilitetin e enëve të gjakut”, përfundon Best.
