Prokuroria e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) ka publikuar raportin vjetor për vitin 2024, ku paraqiten detaje të rëndësishme mbi zhvillimet në luftën kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit në Shqipëri. Sipas raportit, SPAK ka ruajtur një trend pozitiv në qasjen e tij aktive ndaj hetimeve, por ka pasur gjithashtu disa sfida që duhen adresuar, veçanërisht në bashkëpunimin me institucionet publike.
Rritje e Hetimeve dhe Regjistrimit të Procedimeve Penale
Një nga pikat më pozitive të raportit është rritja e hetimeve për krimin e organizuar, që ka shënuar një rritje prej rreth 18.8% krahasuar me vitin e kaluar. Po ashtu, numri i personave nën hetim për këto raste është rritur me 21.6%, një tregues i një angazhimi më të madh për të luftuar grupe kriminale të strukturuara. Megjithatë, për shkak të kompleksitetit të këtyre çështjeve, ka një rënie prej 7.3% të numrit të çështjeve të dërguara për gjykim.
Korrupsioni: Hetime për Zyrtarë të Lartë
Për luftën kundër korrupsionit, raporti tregon se SPAK ka intensifikuar hetimet ndaj ish-zyrtarëve të lartë, me 33 individë që janë aktualisht nën hetim. Nga këta, 19 persona janë dërguar në gjykatë, duke përfaqësuar 52.9% të rasteve të trajtuara.
Bashkëpunimi Ndërkombëtar dhe Bashkëpunimi me Institucionet Publike
Një aspekt pozitiv i raportit është rritja e bashkëpunimit ndërkombëtar, me kërkesa për ndihmë juridike që janë rritur me 45.8% për rastet që vijnë nga jashtë dhe 34.7% për ato drejtuar autoriteteve të huaja.
Megjithatë, një pikë shqetësuese është numri i ulët i procedimeve të filluara nga referimet e institucionëve publike, të cilat zënë vetëm 15.1% të totalit të referimeve që SPAK merr nga të gjitha subjektet. Veçanërisht shqetësuese është rënia me 53.8% e referimeve që vijnë nga Policia e Shtetit, një tregues se bashkëpunimi midis institucioneve duhet të përmirësohet.
Raporti i SPAK për vitin 2024 pasqyron një angazhim të vazhdueshëm në luftën kundër krimit dhe korrupsionit, por gjithashtu evidenton sfida që mbeten për t’u përballur, si për shembull nevoja për një bashkëpunim më efikas me institucionet publike. Nëse këto pengesa adresohen, është e mundur që SPAK të vazhdojë të përmirësojë rezultatet e tij dhe të bëjë një hap më të madh drejt një shoqërie më të pastër nga korrupsioni dhe krimi i organizuar.
Pjesë nga raporti:
SPAK ka ruajtur të njëjtin trend pozitiv edhe në qasjen pro aktive të hetimeve. Gjatë vitit 2024 janë regjistruar 65 hetime të nisura kryesisht, edhe pse krahasuar me vitin 2023, vihet re një rënie në masën rreth 7,1% e interceptimit të pajisjeve fundore. Po kështu, evidentohet rritje e kërkesave për ndihmë juridike në kuadër të bashkëpunimit ndërkombëtar me 45,8% për ato të ardhura nga jashtë vendit dhe me 34,7%, për ato drejtuar autoriteteve të huaja. Nga ana tjetër ky trend pozitiv, tregon për një rritje të nivelit të bashkëpunimit dhe të besueshmërisë të autoriteteve të huaja ligj zbatuese ndaj Prokurorisë së Posaçme.
Lufta kundër krimit të organizuar edhe për këtë vit, krahasuar me vitin paraardhës, ka shënuar arritje të rëndësishme me një rritje prej rreth 18,8% të regjistrimeve të këtyre procedimeve penale. Po kështu, është rritur edhe numri i personave të cilët janë nën hetim për këto procedime me rreth 21,6%, krahasuar me vitin 2023. Nga ana tjetër, ka një rënie me rreth 7,3% të çështjeve të dërguara për gjykim për shkak të volumit dhe kompleksitetit të tyre.
Për sa i përket luftës kundër korrupsionit, Prokuroria e Posaçme ka ndjekur një qasje aktive duke hetuar një numër të konsiderueshëm zyrtarësh të lartë. Gjatë vitit 2024, rezultojnë të jenë nën hetim 33 – ish zyrtarë të lartë (ku dy prej tyre janë të regjistruar në dy procedime të ndryshme secili), nga të cilët 19 zyrtarë janë dërguar në gjykatë me kërkesë për gjykim. Nga numri total i ish- zyrtarëve të lartë nën hetim, 19 prej tyre janë dërguar në gjykatë, që përfaqëson 52,9% të rasteve.
Bashkëpunimi nga institucionet publike në lidhje me referimet e ardhura prej tyre ka nevojë ende të përmirësohet. Kështu numri i procedimeve të filluara nga referimet e përcjella nga institucionet publike mbetet i ulët, duke zënë vetëm 15,1% të totalit të referimeve të dërguara pranë SPAK nga të gjitha subjektet publike dhe private. Është për t’u theksuar se, referimet e ardhura nga policia e shtetit, krahasuar me vitin 2023, kanë shënuar gjithashtu një rënie shqetësuese me 53,8%.
