Bota është shumë pranë një krize energjetike që mund të jetë më e madhja në kohët moderne. Ky është alarmi i fortë që jep Fondi Monetar Ndërkombëtar në raportin e fundit për ekonominë globale i publikuar në Uashington gjatë takimeve të pranverës me Bankën Botërore.
FMN ka rishikuar në ulje rritjen globale për vitin 2026: vlerësimet zyrtare flasin për 3.1%, por realiteti po ecën shumë më shpejt se tabelat statistikore. Ekonomisti kryesor, Pierre-Olivier Gourinchas, nuk ka përdorur fjalë të zbutura për të përshkruar brishtësinë e momentit.
Edhe pse skenari bazë parashikon një rënie të lehtë nga 3.3% në 3.1%, ky mbetet një skenar i varur në fije. Është një “fotografi” e bërë pak para përshkallëzimit të fundit, që zhvillimet e përditshme të konfliktit rrezikojnë ta bëjnë të vjetëruar shumë shpejt.
Gourinchas e pranon: jemi tashmë në një fazë kalimtare, duke rrëshqitur drejt skenarit negativ. Në këtë rast, rritja globale mund të bjerë në 2%, ndërsa inflacioni, i shtyrë nga energjia, mund të ngjitet në 6%.
Për Italinë, sinjalet nuk janë të mira. FMN parashikon rritje vetëm 0.5% për vitet 2026 dhe 2027, duke e vendosur në fund të listës, së bashku me Gjermaninë (+0.8%) dhe një Britani në vështirësi.
E gjithë Eurozona është nën presion: me një rritje mesatare prej 0.7%, Europa plakë konsiderohet si “e sëmura e madhe” e krizës iraniane, e bllokuar mes varësisë nga energjia dhe paralizës së konsumit të brendshëm.
Megjithatë, edhe pse rreziku i recesionit është konkret, nga Uashingtoni vjen një “jo” e prerë për çdo lehtësim fiskal. FMN ka mbyllur derën për pezullimin e rregullave buxhetore dhe u kërkon qeverive europiane me Italinë në krye të mos devijojnë nga kursi i disiplinës.
Sipas Gourinchas, rruga mbetet ajo e rregullimit të financave publike deri në vitin 2031. Rezervat buxhetore duhet të rindërtohen tani, pavarësisht goditjes nga energjia. Ndihmat për familjet dhe bizneset duhet të jenë të targetuara dhe të përkohshme, pa krijuar borxh të ri.
Ndërkohë, Sekretari i Thesarit amerikan, Scott Bessent, akuzon FMN për alarmizëm të tepruar. Por tregjet duket se i japin të drejtë Fondit.
Me Ngushtica e Hormuzit nën presion dhe me çmimet e lëndëve të para që pritet të rriten me 19%, ideja e një “uljeje të butë” të ekonomisë është zhdukur.
Sfida për Europën nuk është më vetëm rritja ekonomike, por qëndrueshmëria sociale përballë një kursi të fortë buxhetor që FMN e konsideron të panegociueshëm, në një kohë kur energjia po kthehet sërish në një mall luksi.
