Pankreasi është një organ shumë i rëndësishëm, i cili ndodhet në pjesën e pasme të barkut dhe është përgjegjës për dy funksione të trupit të njeriut: procesin e tretjes duke sekretuar enzima të ndryshme që shpërbëjnë ushqimin dhe rregullon sheqerin në gjak duke sekretuar insulinë. Si të gjitha organet, ai mund të jetë një fokus për zhvillimin e neoplazive me karakteristika malinje.
Adenokarcinoma e pankreasit është më e zakonshme në një përqindje që arrin në 90% dhe për këtë arsye identifikohet me termin “kanceri i pankreasit”.
Vitet e fundit, incidenca e kancerit të pankreasit është rritur, duke e bërë atë shkakun e tretë kryesor të vdekjeve të lidhura me kancerin në mbarë botën. Kryesisht duket se janë prekur personat mbi dyzet vjeç , kryesisht meshkuj.
Etiologjia e sëmundjes duket të jetë kryesisht e panjohur pasi përfshihen faktorë të trashëguar dhe të fituar. Përveç sindromave të ndryshme gjenetike, faktorët e fituar që lidhen me kancerin e pankreasit janë rritja e peshës trupore, pirja e duhanit (më shumë se dyfishi i rrezikut tek duhanpirësit), konsumimi afatgjatë i alkoolit, historia e pankreatitit kronik, historia familjare dhe terapia e mëparshme me rrezatim në bark. Në këtë pikë, është e nevojshme të theksohet se krahas faktorëve të rrezikut, kërkohet vigjilencë e veçantë nga të gjithë për ndërgjegjësimin e hershëm të disa simptomave të hershme. Një nga simptomat e hershme të shpeshta është diabeti mellitus i sapo diagnostikuar ose disrregullimi i sheqerit në një diabetik të njohur.
Po ashtu, të prekurit mund të përjetojnë episode të diarresë së pashpjegueshme, ndryshim në ngjyrën dhe cilësinë e jashtëqitjes. Një dhimbje e vazhdueshme në bark, ankesat dispeptike, mungesa e oreksit dhe humbja e peshës pa përpjekje, depresioni, kruajtje në trupi dhe nuanca e verdhëzës (e verdhë) e lëkurës dhe e të bardhës së syve janë simptomat, të cilat duhet t’i raportojmë tek mjeku ynë në mënyrë që të mund të kurohen.
Diagnostikimi përfshin një sërë testesh hematologjike (kontrolli bazë si dhe teste më të specializuara si kanceri dhe markerët molekularë) dhe teste imazherike. Këto të fundit përfshijnë një ekografi të thjeshtë (U/S), tomografi të kompjuterizuar (CT) të pankreasit, imazhe me rezonancë magnetike (MRI) dhe kolengiopankreatografi magnetike (MRCP). Në disa raste, këto teste imazherike mund të plotësohen me tomografi me emetim pozitron (PET), ekografi endoskopike (EUS) dhe kolengio-pankreatografi palindromike endoskopike (ERCP) me biopsi ose larje citologjike për identifikimin histologjik të lezionit.
Përafërsisht 50% e pacientëve me kancer pankreatik kanë metastaza në momentin e diagnozës dhe 30% kanë sëmundje të avancuar lokalisht, me rezultat që vetëm afërsisht 20% e pacientëve janë kandidatë për kirurgji të menjëhershme në diagnozë. Për këtë arsye, qasja terapeutike e këtyre pacientëve ka ndryshuar vitet e fundit, ku kimioterapia luan një rol të rëndësishëm, pasi i paraprin operacionit. Në disa raste zvogëlon madhësinë e tumorit dhe ofron më shumë shanse për një operacion të suksesshëm. Barnat e reja të kimioterapisë dhe qasjet moderne onkologjike po përmirësojnë gjithashtu rezultatet në pacientët me sëmundje metastatike. Trajtimet më të synuara si dhe roli i imunoterapisë dhe rrezatimit janë objekt i kërkimeve sistematike me aplikime të shumta dhe optimiste në praktikën klinike.
Trajtimi kirurgjik është aktualisht gurthemeli i trajtimit të kancerit të pankreasit. Evolucioni i teknikave të imazherisë na ndihmon të planifikojmë me saktësi operacionin. Ecuria dhe zhvillimi i metodave kirurgjikale për kryerjen e operacioneve komplekse kirurgjikale me rikonstruksione vaskulare në kombinim me mbështetjen anestetike të përshtatshme dhe të specializuar na ndihmon të vazhdojmë me heqjen kirurgjikale të tumoreve që në kohët e mëparshme konsideroheshin të paoperueshme. Në të njëjtën kohë, përdorimi i teknologjive të reja gjatë operacionit na lejon të trajtojmë tumoret e avancuara lokalisht.
Kanceri i pankreasit po bëhet mjaft i zakonshëm. Përparimet në shkencë dhe teknologji na armatosin me qasje të reja terapeutike. Diagnoza e hershme e saj dhe referimi i këtyre pacientëve në qendra të specializuara mund të japë mesazhe optimiste për të tashmen dhe të ardhmen e tyre./vizionplus.tv/
