Marrëdhëniet midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit po hyjnë në një fazë të re, pavarësisht armëpushimit të brishtë që ndodhet në fuqi prej një muaji.
Vetëm pak ditë para takimit të presidentit amerikan Donald Trump me liderin kinez Xi Jinping në Pekin, Teherani paralajmëroi se Uashingtoni nuk duhet ta konsiderojë situatën aktuale si fitore diplomatike apo ushtarake.
Këshilltari i liderit suprem iranian, Ali Akbar Velayati, sulmoi drejtpërdrejt Donald Trumpin përmes deklaratave të transmetuara nga agjencia gjysmëzyrtare Tasnim.
“Zoti Trump, mos mendoni kurrë se duke përfituar nga qetësia e sotme e Iranit do të mund të hyni triumfues në Pekin”, deklaroi ai.
“Shtetet e Bashkuara i kemi mundur në fushën e betejës, ndaj mos mendoni se do të dilni fitues edhe në diplomaci”, shtoi Velayati.
Trump: Armëpushimi është në gjendje të qëndrueshme
Nga ana tjetër, Donald Trump deklaroi të hënën se armëpushimi mes SHBA-së dhe Iranit ndodhet në “gjendje të qëndrueshme”, por duke lënë të kuptohet se situata është jashtëzakonisht e brishtë.
Duke folur para gazetarëve në Zyrën Ovale, presidenti amerikan e krahasoi situatën me një pacient që ka shumë pak gjasa të mbijetojë.
“Do të thosha se armëpushimi është në fije të perit… Është njësoj si kur mjeku hyn në dhomë dhe thotë se i afërmi juaj ka vetëm 1% mundësi të jetojë”, u shpreh Trump.
Ai e cilësoi udhëheqjen iraniane si “shumë të pandershme” dhe shtoi se “ndryshojnë vazhdimisht mendim”.
Trump refuzon propozimin iranian
Përshkallëzimi i ri erdhi pasi Uashingtoni hodhi poshtë kundërpropozimin e dërguar nga Teherani për përfundimin e luftës dhe rihapjen e ngushticës së Hormuzit.
Trump e quajti propozimin “plotësisht të papranueshëm” dhe “mbeturinë”, duke shkruar në platformën Truth Social se përgjigjja e Iranit nuk i pëlqente aspak.
Presidenti amerikan deklaroi gjithashtu se Irani ishte tërhequr nga një marrëveshje që do t’i lejonte SHBA-së të largonte rezervat e uraniumit të pasuruar nga vendi.
“Irani nuk do të ketë kurrë armë bërthamore”, theksoi ai.
Megjithatë, burime pranë ekipit negociator iranian mohuan që propozimi të përfshinte largimin e materialit bërthamor nga Irani.
Kushtet e Teheranit
Sipas mediave iraniane, propozimi i Teheranit përfshin:
- përfundimin e menjëhershëm të luftës në të gjitha frontet,
- ndalimin e bllokadës detare amerikane ndaj porteve iraniane,
- garanci se nuk do të ketë sulme të reja ndaj Iranit,
- kompensim për dëmet e luftës,
- njohjen e sovranitetit iranian mbi ngushticën e Hormuzit.
Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baghaei, i cilësoi propozimet iraniane si “të përgjegjshme” dhe “bujare”, duke paralajmëruar se Teherani do të veprojë “me çdo mënyrë të nevojshme për të mbrojtur interesat e tij”.
SHBA shqyrton rifillimin e operacioneve ushtarake
Sipas burimeve në Uashington, Donald Trump po zhgënjehet gjithnjë e më shumë nga mënyra se si Irani po i menaxhon negociatat.
Zyrtarë të administratës amerikane vlerësojnë se presidenti po shqyrton seriozisht mundësinë e rifillimit të operacioneve të mëdha ushtarake kundër Iranit.
Trump raportohet se është i irrituar si nga ndërprerja e lundrimit në ngushticën e Hormuzit, ashtu edhe nga përçarjet brenda udhëheqjes iraniane që, sipas SHBA-së, pengojnë lëshime reale në çështjen bërthamore.
Brenda administratës amerikane ekzistojnë qasje të ndryshme: disa zyrtarë, kryesisht në Pentagon, mbështesin një strategji më agresive ndaj Teheranit, ndërsa të tjerë kërkojnë që diplomacisë t’i jepet më shumë kohë.
