Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, i ka thënë kryeministrit spanjoll se siguria kufitare është një “përgjegjësi e përbashkët evropiane” dhe ka sugjeruar që Brukseli mund t’i ofrojë më shumë ndihmë Marokut.
Kjo vjen në një kohë kur Spanja po përpiqet të kthejë personat e fundit nga dhjetëra mijëra njerëz që javën e kaluar notuan rreth kufirit ose e kaluan atë në mënyra të tjera për të hyrë në enklavën spanjolle të Afrikës së Veriut, Ceuta.
Autoritetet vendosën një pengesë shtesë prej 500 metrash pranë pikës kufitare pasi mijëra persona notuan ose kaluan në këmbë përmes kësaj hyrjeje.
Ministrat e Brendshëm të Bashkimit Evropian do të mblidhen në një takim urgjent me video-konferencë të martën (04.08.2026) për të diskutuar reagimet e mundshme. Këto ngjarje kanë shkaktuar tensione midis vendeve anëtare të BE-së dhe kanë detyruar Italinëdhe Francën të vendosin përkohësisht kontrolle kufitare, megjithëse nuk është e mundur të udhëtohet nga Ceuta drejt territorit kontinental pa paraqitur dokument identifikimi.
Çfarë tha von der Leyen në letrën e saj drejtuar kryeministrit të Spanjës?
Von der Leyen i shkroi kryeministrit Pedro Sánchez të hënën 03.08.2026), duke bërë thirrje për “veprim të bashkuar” në sigurinë kufitare brenda BE-së.
“Nga ky incident është e qartë se duhet të bëjmë më shumë për të forcuar më tej kufijtë tanë në pikat kritike”, shkroi ajo.
“Mbrojtja e të gjithë kufijve tanë të jashtëm është një përgjegjësi e përbashkët evropiane”, tha von der Leyen, duke kërkuar monitorim të kujdesshëm dhe përdorimin e barrierave fizike aty ku është e nevojshme.
Ajo përgëzoi Sánchez për “menaxhimin e shpejtë” të situatës, duke theksuar se shumica dërrmuese e afro 50.000 personave tashmë janë kthyer në Marok.
Përfaqësuesi më i lartë i qeverisë në Ceuta, Juan Jesús Vivas, vlerësoi se midis 3.000 dhe 5.000 personave vazhdojnë të qëndrojnë në qytet, ndërsa i dërguari i qeverisë spanjolle dha një vlerësim për një numër pak më të ulët.
Von der Leyen gjithashtu e vlerësoi Marokun si një partner të rëndësishëm në fushën e sigurisë.
Ajo përmendi mundësinë e zgjerimit të bashkëpunimit dhe ndihmës për Marokun në lidhje me enklavat spanjolle Ceuta dhe Melilla. “Maroku është një partner strategjik i rëndësishëm, veçanërisht në përpjekjet tona për të luftuar kontrabandën e migrantëve dhe migracionin e paligjshëm”, shkroi von der Leyen. “Në bashkëpunim me Spanjën, veçanërisht për çështjet që lidhen me Ceutën dhe Melillën,mund të përmirësojmë sistemet e paralajmërimit të hershëm për menaxhimin e kufijve dhe të shtojmë mbështetjen tonë teknike dhe financiare për Marokun.”
Reagimet politike në Evropë
Qeveri ose ministra me qëndrime të ashpra ndaj migracionit në Itali, Danimarkë dhe Finlandë madje kërkuan pezullimin e Spanjës nga zona Schengen, ndërsa politikanët e opozitës së djathtë në vende të ndryshme të BE-së u shprehën edhe më ashpër.
Madridi reagoi duke e quajtur “egoist” qëndrimin e disa partnerëve dhe kërkoi bisedime urgjente mes ministrave të Brendshëm të BE-së për të gjetur një zgjidhje.
Von der Leyen tha se bisedimet e së martës do të jenë “hapi i parë”, duke premtuar se çështja do të diskutohet edhe në samitin e liderëve të BE-së në tetor.
Çfarë e shkaktoi valën e hyrjeve në Ceuta pas muajsh të tërë me migracion më të ulët?
BE-ja ka ashpërsuar ndjeshëm rregullat e saj të migracionit në muajt e fundit, gjë që ka sjellë një ulje të dukshme të migracionit të parregullt drejt bllokut.
Ajo ka rënë dakord gjithashtu për mundësinë e dërgimit të azilkërkuesve të refuzuar në vende të treta partnere që konsiderohen të sigurta, të quajtura “qendra kthimi” (return hubs). Megjithatë, deri tani nuk është arritur asnjë marrëveshje konkrete për zbatimin e kësaj mase.
Eksperti i migracionit Gerald Knaus, drejtor i organizatës analitike European Stability Initiative, i tha DW-së se ngjarjet e javës së kaluar nuk ishin rezultat i “ndonjë faktori strukturor”, pasi nuk kishte pasur ndryshime të rëndësishme as në situatën sociale në Marok dhe as në politikën migratore të Spanjës.
Sipas tij, në internet qarkulluan shumë informacione të rreme që përhapnin thashetheme si “Spanja po hap kufijtë e saj” ose “ekziston mundësia për të hyrë”. Ai tha se numri fillimisht më i vogël i personave që kaluan kufirin me not gjatë fillimit të javës krijoi një efekt zinxhir dhe çoi në rritjen masive të numrit të hyrjeve deri të enjten.
Çfarë tha Knaus për reagimin politik?
Knaus tha se situata aktuale nuk mund të krahasohet me vitin 2015, kur mijëra njerëz mbërrinin çdo ditë në Evropë, shumë prej tyre duke ikur nga lufta civile në Siri. “Në këtë krizë kishte shumë pak azilkërkues. Shumica ishin burra të rinj marokenë. Pra, nuk bëhet fjalë për një rritje të papritur të presionit strukturor nga një krizë e madhe zhvendosjeje”, tha ai.
Megjithatë, Knaus theksoi se reagimi politik në Evropë dhe mënyra se si ai krijoi panik të ngjashëm dhe thirrje nga e djathta ekstreme për mbylljen e zonës Schengen tregojnë se dallimi në shkallë ose fakti që bëhej fjalë për një ngjarje të izoluar nuk kishte shumë rëndësi. “Ajo që shohim është se, politikisht, edhe dy ditë të një ngjarjeje në Afrikën e Veriut krijojnë frikë në Finlandë, Danimarkë dhe Gjermani”, tha Knaus.
Sipas tij, të gjitha vendet evropiane kanë interes të ndihmojnë shtetet mesdhetare për të gjetur një politikë të përbashkët që dërgon një mesazh të qartë: “Mos e bëni këtë. Mos e kaloni gardhin. Mos hipni në varka. Mos notoni përtej detit. Sepse kur ta bëni, ne do t’ju trajtojmë me dinjitet njerëzor, por do t’ju kthejmë mbrapsht dhe, nëse është e nevojshme, në një vend të tretë të sigurt.”
Knaus tha se një mesazh i tillë, nëse komunikohet qartë dhe zbatohet në praktikë, mund të ndalojë pothuajse plotësisht dhe shumë shpejt kalimet e rrezikshme detare. Megjithatë, ai nuk shprehu shumë optimizëm se ngjarjet në Ceuta do të çonin në bashkëpunim të koordinuar midis vendeve të BE-së. “Ajo që ka më shumë gjasa të ndodhë është që qeveri të ndryshme do të fajësojnë njëra-tjetrën. Spanja do të përgjigjet duke thënë se nuk është fajtore dhe do të krijohen tensione pa ndonjë zgjidhje reale”, parashikoi Knaus./DW
