Përktheu Klodjana Agaj
Lexo edhe :
Related Posts
Pamjet e shembjes së urës Francis Scott Key ishin tronditëse. Rreth orës 1:30 të mëngjesit të 26 marsit, kur një anije me kontejnerë u përplas me të, pjesa qendrore e strukturës prej 2.6 k) u shemb në lumin Patapsco dhe njerëz dhe automjete ranë në ujë. Punëtorët që riparonin gropat ishin në urë në atë kohë. Dronët nënujorë, sonarët dhe mjetet infra të kuqe tregojnë disa automjete të zhytura në lumë.
“Asnjëherë nuk do të mendonim se do të shihnim urën e Key të rrëzohet kështu”, u tha gazetarëve kryebashkiaku i Baltimores, Brandon Scott.
“Dukej si diçka nga një film aksion”, shtoi ai.
Guvernatori i Maryland shpalli gjendjen e jashtëzakonshme. Që nga mbrëmja e së martës, zhytësit po kërkonin gjashtë persona. Përtej tragjedisë njerëzore, pyetjet e menjëhershme kishin të bënin me shkaqet dhe pasojat e katastrofës – një nga më të rëndat në Amerikë për dekada, sipas Jerry Hajjar, president i Institutit të Inxhinierisë Strukturore të Shoqatës Amerikane të Inxhinierëve Civilë (asce). FBI ka thënë se terrorizmi nuk ka gjasa të ketë qenë pas ngjarjes.
Anija 300 metra e gjatë, Dali, po shkonte nga Porti i Baltimores për në Colombo, në Sri Lanka, kur humbi fuqinë, sipas një raporti të paklasifikuar të Agjencisë së Sigurisë Kibernetike dhe Sigurisë së Infrastrukturës. Thuhet se ekuipazhi njoftoi zyrtarët se një përplasje në urë ishte e mundshme. Dëshmitarët okularë thonë se dritat e anijes dridheshin pak para përplasjes. Vendasit dëgjuan një gjëmim të fortë si bubullima në mes të natës.
“Shtëpia filloi të dridhej”, thotë Cyrus Gilbert, një banor i Locust Point, Maryland, direkt matanë portit.
Ura mund të kishte qenë strukturore e fortë. Një raport nga asce i dha Maryland një notë b për urat e saj dhe një b- për portet në 2020.
“Urat nuk janë të dizajnuara për t’i bërë ballë ngarkesave anësore nga anijet në kolonat e tyre”, tha Masoud Hayatdavoodi, një ekspert në Inxhinierinë Civile dhe Arkitekturën Detare nga Shkolla e Shkencës dhe Inxhinierisë e Universitetit të Dundee.
“Nuk ka dyshim që ura do të shembej për shkak të ndikimit në kolona”, shtoi ai.
Presidenti Joe Biden premtoi të paguajë faturën për të rindërtuar urën sa më shpejt të jetë e mundur. Por ndikimi ekonomik në qytet tashmë po ndihet. Trafiku në port është i mbyllur deri në njoftimin e dytë, duke shkaktuar valëzime përtej portit. Porti mbështet mbi 15,000 vende pune direkte, dhe afërsisht 140,000 vende pune janë të lidhura me të në një farë mënyre. Kjo përfshin gjithçka, nga shoferët e Amazon deri tek pastruesit kimik lokalë. Porti ka një gjurmë të madhe jo vetëm në Baltimore, por në shtetin e Maryland. Dariys Irani, i Institutit të Studimeve Ekonomike Rajonale në Universitetin Toëson të Maryland, thotë se vetëm mbyllja e portit ndoshta do të kushtojë afërsisht 50 milionë dollarë në ditë në aktivitetin e humbur ekonomik.
Gjatë pastrimit, aktiviteti i portit mund të ngadalësohet ose ndërpritet. Porti është një hallkë e rëndësishme në zinxhirin e furnizimit të Amerikës. Më shumë se 50 transportues oqeanikë bëjnë afro 1800 vizita vjetore. Është veçanërisht e rëndësishme në botën e automobilave. Terminalet private dhe publike pritën afro 850,000 makina dhe kamionë të lehtë në vitin 2023, më së shumti nga çdo port amerikan. Në vitin 2023, porti renditet i pari në vend edhe në pritjen e makinerive të fermave dhe ndërtimit, si dhe në importimin e sheqerit dhe gipsit, si dhe renditet i dyti për eksportet e qymyrit.
Nëse një port tjetër mbyllet për çfarëdo arsye (për shembull, për shkak të motit, mosmarrëveshjeve të punës ose sulmeve kibernetike), bilanci për ekonominë amerikane mund të jetë i rëndë. Për momentin, megjithatë, ndikimi kombëtar ka të ngjarë të jetë i kufizuar. Portet e tjera, të tilla si Nju Jork-Nju Xhersi dhe Virxhinia, duhet të jenë në gjendje të përballojnë këtë problem.
Mark Zandi, kryeekonomist në Moody’s, një agjenci vlerësimi, thotë se ekonomia kombëtare do të jetë në rregull, por Baltimore do të ndjejë dhimbjen në portofolin e saj kolektiv. Udhëtarët dhe shoferët e kamionëve gjithashtu do të përballen me ndërprerje. Vitin e kaluar në urë kaluan 34,000 automjete tregtare dhe pasagjerësh në ditë, rreth 15% e trafikut në zonë.
Porti i Baltimores ka qenë prej kohësh një simbol i qëndrueshmërisë së Amerikës. Gjatë Luftës së 1812 kundër britanikëve, amerikanët mbrojtën me sukses Fort McHenry në portin e Baltimores, një ngjarje e përjetësuar nga Francis Scott Key në poemën e tij të shekullit të 19-të që u bë himni kombëtar i Amerikës. Tragjedia do t’i japë qytetit dhe portit kohë për të zbatuar përmirësime që do ta kishin më të vështirë kur porti të jetë aktiv. Pasi të jetë kuptuar shtrirja e plotë e katastrofës dhe të jetë mbajtur zi për jetët e humbura, Baltimore mund të dalë me një urë dhe port më të mirë. /vizionplus.tv
