Kanceri shpesh konsiderohet si një sëmundje e epokës moderne. Megjithatë, tekstet mjekësore nga Egjipti i lashtë tregojnë se shëruesit e kohës ishin të vetëdijshëm për gjendjen. Tani, prova të reja nga një kafkë më shumë se 4000 vjet e vjetër kanë zbuluar se mjekët e lashtë egjiptianë mund të jenë përpjekur të trajtojnë disa kancere me kirurgji.

Kafka i përkiste një burri që ishte rreth 30 deri në 35 vjeç kur vdiq, dhe ajo ndodhet në koleksionin e laboratorit Duckworth në Universitetin e Kembrixhit në Mbretërinë e Bashkuar. Që nga mesi i shekullit të 19-të, shkencëtarët kanë studiuar sipërfaqen e dhëmbëzuar të kafkës, duke përfshirë dëmtime të shumta që mendohet se përfaqësojnë dëmtimin e kockave nga tumoret malinje. Arkeologët e konsiderojnë kafkën, etiketuar 236 në koleksion, si një nga shembujt më të vjetër të sëmundjes malinje në botën e lashtë, që daton midis 2686 para Krishtit dhe 2345 para Krishtit.

Por kur studiuesit kohët e fundit vëzhguan më nga afër shenjat e tumorit me një mikroskop dixhital dhe skanime me tomografi mikro-kompjuterike (CT), ata zbuluan shenja të shenjave të prerjes rreth tumoreve, duke sugjeruar se instrumente të mprehta metalike ishin përdorur për të hequr tumoret. Shkencëtarët raportuan gjetjet të mërkurën në revistën Frontiers in Medicine.

Megjithatë, nuk dihet nëse shëruesit u përpoqën të hiqnin tumoret ndërsa pacienti ishte ende gjallë, apo nëse tumoret u hoqën pas vdekjes, për analiza.

Shkencëtarët gjetën gjithashtu dëmtime kanceroze në një kafkë të dytë nga koleksioni Duckworth. Etiketuar E270 dhe daton nga viti 664 para Krishtit deri në 343 para Krishtit, që i përkiste një gruaje të rritur që ishte të paktën 50 vjeç. Ekipi identifikoi tre lezione në ekzemplar ku tumoret malinje kishin dëmtuar kockën.

Perceptimi i egjiptianëve të lashtë për kancerin përqendrohej rreth tumoreve të dukshme që prodhonte sëmundja. Vëzhgimi më i hershëm i regjistruar i kancerit është në një tekst të lashtë mjekësor egjiptian të njohur si Papirusi Kirurgjik Edwin Smith, i cili daton rreth viteve 3000 para Krishtit deri në 2500 para Krishtit. Ky tekst përmban 48 raste studimore që mbulojnë sëmundje të ndryshme, duke përfshirë një përshkrim të kancerit të gjirit. /vizionplus.tv

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *