Plani sekret i Rusisë për të “marrë” Mariupolin: Konfiskimi i mijëra shtëpive dhe kurthi për ukrainasit

Plani i Rusisë për të kapur plotësisht Mariupolin duke larguar banorët e tij ukrainas është zbuluar nga një hetim i BBC.

Sipas raportit, autoritetet ruse po konfiskojnë sistematikisht mijëra shtëpi nga banorët ukrainas që u larguan nga Mariupol.

Duke cituar një analizë të dokumenteve nga autoritetet ruse në qytet, ekipi i BBC Verify zbuloi se të paktën 5,700 shtëpi do të konfiskohen.

Siç raporton media britanike, “për të shpëtuar shtëpitë e tyre, ukrainasve do t’u duhet të përballen me një kthim të rrezikshëm në Mariupol nëpërmjet Rusisë, kontrolle rraskapitëse të sigurisë, një proces kompleks burokratik dhe presion dërrmues për të pranuar një pasaportë ruse”.

Konfiskimet duket se janë pjesë e një plani më të gjerë për të “rusifikuar” qytetin e pushtuar.

Sipas një studimi të Human Rights Watch, rrethimi i vitit 2022 la të shkatërruan 93% të ndërtesave të larta të Mariupolit.

Që atëherë, Rusia pretendon se ka ndërtuar më shumë se 70 ndërtesa të reja apartamentesh, por vendasit thonë se ka ende një mungesë të madhe banesash.

Ligji i ri rus

Prej disa kohësh ka raportime se Rusia ka sekuestruar prona në Ukrainën e pushtuar. Por një ligj i ri e ka përshpejtuar procesin, dhe e ka bërë më të vështirë për pronarët ukrainas të kërkojnë të drejtat e tyre.

Përveç 2,200 shtëpive të përcaktuara për mbyllje të menjëhershme nga zyrtarët e qytetit, 3,550 të tjera janë identifikuar për mbyllje të mundshme, tregojnë dokumentet e analizuara nga BBC Verify.

“Zyrtarët rusë përdorin termin “pa pronar” për të përshkruar shtëpitë që ata thonë se janë të papërdorura ose nuk kanë pronar ligjor, në thelb prona që nuk janë të regjistruara në Rusi.

Por këto apartamente kanë pronarë legjitimë, banorë ukrainas që i shpëtuan pushtimit rus ose trashëgimtarë të atyre që vdiqën në sulmet ruse”, vëren BBC.

Dokumentet zyrtare të postuara në faqen e internetit të administratës pro-ruse tregojnë procesin kompleks që çon në sekuestrimin e pronave pasi ato raportohen nga inspektorët vendas ose banorët.

Metodologjia

Pasi shtëpitë janë sekuestruar, një ligj i miratuar në fund të vitit të kaluar i lejon autoritetet të transferojnë pronësinë te individët privatë. Vetëm banorët e Republikës së vetëshpallur Popullore të Donetskut që kanë humbur pronën e tyre dhe kanë pasaporta ruse kanë të drejtë të blejnë shtëpi sipas programit.

Autoritetet duket se po kërkojnë ta bëjnë të vështirë për ukrainasit që të kërkojnë të drejtat e tyre.

Të gjitha shtëpitë në vende si Mariupol duhet të regjistrohen në Rusi, por një dekret i nënshkruar nga Presidenti Vladimir Putin në mars i ndaloi qytetarët e vendeve “jomiqësore”, përfshirë Ukrainën, të regjistrojnë pronat në territoret e pushtuara deri në vitin 2028 pa leje të posaçme.

Në realitet, kuadri ligjor rus paraqet dilemën e mëposhtme për ukrainasit: sigurinë dhe identitetin tuaj ose shtëpitë tuaja.

Planet e strehimit duket se janë pjesë e një fushate më të gjerë që synon “rusifikimin” e qytetit jugor të Ukrainës. Imazhet satelitore dhe raportet e mediave tregojnë se po ndërtohet një akademi e re detare dhe një memorial i madh lufte.

Një avokat duke folur për BBC-në argumentoi se plani shënon një shkelje të qartë të ligjeve të luftës të përcaktuara në Konventën e Katërt të Gjenevës dhe Konventën e Hagës, të cilat ndalojnë sekuestrimin e pronës civile, përveç në rrethana shumë të kufizuara.