Kongresi i dha miratimin përfundimtar të premten legjislacionit që ndryshon ligjin që rregullon certifikimin e një gare presidenciale, përpjekja më e fortë deri tani për të shmangur përsëritjen e dhunës së nxitur nga Donald Trumpi për të përmbysur humbjen e tij në zgjedhjet e vitit 2020.
Dhoma e Përfaqësuesve miratoi një rishikim të Aktit të Numërimit të Zgjedhjeve si pjesë e projekt-ligjit të tij masiv të shpenzimeve, pasi Senati miratoi të enjten formulime identike. Legjislacioni tani i shkon presidentit Joe Biden për firmë.
Presidenti Biden përshëndeti përfshirjen e dispozitave në projekt-ligjin e shpenzimeve në një deklaratë të premten, duke e quajtur atë “veprim kritik dypartiak që do të ndihmojë në ruajtjen e vullnetit të njerëzve”.
Është përgjigja më domethënëse legjislative që Kongresi i ka bërë përpjekjeve agresive të Trumpit për të përmbysur votën popullore dhe një hap që u nxit nga komisioni i përzgjedhur i Dhomës së Përfaqësuesve që kreu hetimin mbi rrethimin e dhunshëm të Kapitolit.
Dispozitat që amendojnë ligjin e vitit 1887 – i cili prej kohësh është kritikuar si i shkruar dobët dhe konfuz – fituan mbështetjen dypartiake dhe do ta bënin më të vështirë për humbësit e ardhshëm presidencialë të parandalonin ngritjen e strukturave të kundërshtarëve të tyre, siç u përpoq të bënte Trumpi më 6 janar 2021.
“Është një arritje monumentale, veçanërisht në këtë atmosferë partiake, për një rishkrim kaq të madh të një ligji që është kaq vendimtar për demokracinë tonë,” tha Rick Hasen, një profesor i drejtësisë në Universitetin e Kalifornisë në Los Anxhelos. “Ky ligj shkon drejt mbylljes së rrugëve që Trumpi dhe aleatët e tij u përpoqën të përdornin në vitin 2020 dhe mund të ishin shfrytëzuar në zgjedhjet e ardhshme.”
Legjislacioni i ri rrit gjithashtu pragun e kërkuar për anëtarët e Kongresit për të kundërshtuar certifikimin e zgjedhësve. Më parë, vetëm një anëtar i Dhomës dhe Senatit, respektivisht, duhej të kundërshtonte certifikimin për të detyruar një votim për elektorët e një shteti. Kjo ndihmoi që kundërshtimet ndaj presidentëve të rinj të bëheshin diçka si një taktikë rutinë partiake – Demokratët kundërshtuan certifikimin e zgjedhjeve të George W. Bush dhe të Donald Trumpit në vitin 2016.
Këto kundërshtime, megjithatë, ishin kryesisht simbolike dhe erdhën pasi demokratët kishin pranuar se kandidatët republikanë fituan presidencën. Më 6 janar 2021, republikanët detyruan një votim për certifikimin e fitoreve të Joe Bidenit në Arizona dhe Pensilvani edhe pas sulmit të dhunshëm në Kapitol, pasi Trumpi vazhdoi të këmbëngulte në mënyrë të rreme se ai fitoi zgjedhjet. Kjo bëri që disa anëtarë të Kongresit të shqetësoheshin se procesi mund të manipulohej shumë lehtë.
Sipas rregullave të reja, një e pesta e secilës dhomë do t’i kërkohet të detyrojë një votim të elektorëve të shteteve.
Dispozitat e reja gjithashtu sigurojnë që vetëm një listë elektorësh të arrijë në Kongres pasi Trumpi dhe aleatët e tij u përpoqën pa sukses të krijonin lista alternative të elektorëve në shtetet që u fituan nga Joe Bideni. Secilit guvernator tani do t’i kërkohet të nënshkruajë elektorët dhe Kongresi nuk mund të marrë në konsideratë fletët e paraqitura nga zyrtarë të ndryshëm. Projektligji krijon një proces ligjor nëse ndonjë prej tyre sfidohet nga një kandidat presidencial.
Legjislacioni do të mbyllte gjithashtu një boshllëk që nuk u përdor në vitin 2020, por ekspertët e zgjedhjeve kishin frikë se mund të ishte përdorur – një dispozitë që legjislatura e një shteti mund të emërojë elektorët në kundërshtim me votën popullore të shtetit të tyre në rast të një zgjedhjeje “të dështuar”.
Tani një shtet mund të lëvizë datën e zgjedhjeve të tij presidenciale – por vetëm në rast të “ngjarjeve të jashtëzakonshme dhe katastrofike”, si përshembull një fatkeqësi natyrore.
