Përmbytjet dhe fatkeqësitë natyrore në Shqipëri, kjo ka qenë një nga temat e diskutuara mbrëmjen e sotme në studion e “Quo Vadis”, të moderatores Pranvera Borakaj, në Vizion Plus.
I ftuar në studio, analisti Martin Leka tha se ajo që po ndodh në Shqipëri është përgjegjësi kolektive. Sipas tij, ndërtimet pa kriter, abuzimet, por edhe mungesa e ndërhyrjes së shtetit, na kanë sjellë në këtë pikë.
I të njëjtit mendim ishte edhe gazetari Mentor Kikia, i cili tha se në 35 vite shteti nuk e ka mbrojtur tokën.
Ndërkohë, aktivistja Edlira Çepani tha se kjo është një përgjegjësi e gjithëanshme institucionale. Ajo theksoi se nuk duhet të presim që të mos na ndodhin këto fatkeqësi, por duhet të merren masa për t’i parandaluar.
Pjesë nga biseda:
Leka: Fajtorë jemi të gjithë ne. E para është politika, e cila në 35 vite nuk është kujdesur për gjënë më të shtrenjtë, që është toka. Toka është shasia mbi të cilën ndërtohet një “makinë” dhe lëviz. Ky është problemi më i madh, për të cilin nuk është kujdesur asnjë lloj qeverie. Toka tek ne është trajtuar në mënyrë çnjerëzore. Kemi humbur pafund sipërfaqe toke duke bërë ndërtime kuturu. Unë vij nga Lezha, bregu i Matit dikur ishte ndër fushat më të rëndësishme bujqësore; nuk kishte as kasolle, jo më banesa, nuk të lejonte njeri. Ishte një plantacion i madh, hapeshin kanale kulluese, kishte eskavatorë dhe përfundonin te hidrovori, i cili është pajisja e fundit ku administrohen ujërat në një terren normal reshjesh. Sigurisht që ndryshimet klimatike kanë bërë punën e tyre; sot kemi reshje të përqendruara. Të gjitha këto përbëjnë elemente për të cilat qeveritë nuk janë kujdesur. Askush nuk ka çfarë të bëjë përballë ndërtimeve të paplanifikuara dhe mungesës së kujdesit ndaj asaj që është baza e çdo gjëje.
Borakaj: Duket sikur kemi qenë pak me fat, pasi nuk është se ka pasur shumë përmbytje krahasuar me vitet 2010.
Kikia: Situata është komplekse dhe nuk mund të drejtosh gishtin te një përgjegjës i vetëm. Dikush është përgjegjës sepse ka mbyllur kanalin para shtëpisë, dikush tjetër sepse ka ndërtuar te lumi, dikush që nuk i ka ndaluar ndërtimet, shteti që nuk ka mbajtur strukturën e kanaleve kulluese, dhe mbi të gjitha mungesa e perspektivës dhe largpamësisë. Qeveritë nuk punojnë për t’i parë frytet brenda mandateve, por i duan brenda javës. Klima ka ndryshuar; shiu i një muaji bie për 6 orë. Të thuash se fajin e ka një i vetëm është zgjidhja më e lehtë. Detyra e qeverisë dhe e shtetit është të marrë masa për t’u mbrojtur. Klima është bërë agresive dhe ne duhet të mbrohemi për të mbijetuar, ose përndryshe të largohemi. Në vend që të bëhen studime dhe vepra që t’i rezistojnë dekadave. Askush nuk mund të thotë se ky është shiu i fundit; do të bjerë sërish. Në Durrës ka rënë brenda një dite sasia e shiut që duhet të binte për një muaj. Ta shfrytëzojmë fatkeqësinë si mësim, për të kuptuar se ku duhet të ndërhyjmë.
Çepani: Nuk bie dakord me idenë që përgjegjësia është kolektive. Unë mendoj se përgjegjësia është institucionale. Nuk është hera e parë që ndodhin fatkeqësi në Shqipëri. Çdo verë digjen pyjet, çdo verë presim tenderimin e avionit; kur ra tërmeti, prisnim të vinte qeni nga Kosova. Kjo është babëzi, papërgjegjshmëri dhe paaftësi. Te babëzia përfshihet gërmimi për çakull; u gërrye Mali i Tomorrit në Skrapar, u gërrye Mali i Krujës dhe tani po na bie kanali. Te paaftësia përfshihet edhe planifikimi urban. Tirana është shembulli tipik, e ndërtuar pa asnjë vizion. Papërgjegjshmëria lidhet edhe me marrjen e masave. Institucionet duhet të parandalojnë dhe të trajtojnë situatat. Ne nuk mund të presim që natyra të na mëshirojë. Ne e dimë që ka tërmete në Shqipëri; çfarë do bëjmë, do marrim masa apo do t’i lutemi Zotit që të mos ndodhin? Ka fenomene që mund të mos i parashikojmë, si Covid-i, sepse ishte surprizë.
