Disa njerëz janë rritur me një këshillë që e kemi dëgjuar vazhdimisht, aq sa kemi përfunduar duke e konsideruar të mirëqenë: “Mos shko në det pasi ke ngrënë, prit derisa të tretësh ushqimin.”
Në versionin më strikt të kësaj këshille, thuhej madje se duhet të prisnim tre orë përpara se të futeshim në ujë. Por a ka ardhur koha që ta rishqyrtojmë këtë këshillë?
Ekspertët e cituar nga Washington Post shpjegojnë se bëhet fjalë për një mit, të cilin të dhënat shkencore nuk e mbështesin. Supozimi se notimi me stomak bosh apo pas ushqimit rrit rrezikun e mbytjes nuk mbështetet nga prova shkencore.
Sipas një prej argumenteve që shoqëron këtë mit, pas ushqimit gjaku drejtohet nga muskujt drejt sistemit gastrointestinal, për të ndihmuar metabolizmin. Si pasojë, muskujt mund të bëhen më të prirur ndaj ngërçeve, të cilat mund të jenë të rrezikshme gjatë notit.
Ekziston edhe argumenti i kundërt, se nëse notojmë menjëherë pas ushqimit, gjaku drejtohet drejt muskujve dhe jo sistemit gastrointestinal, duke shkaktuar të përziera dhe të vjella.
Supozimi se notimi me stomak bosh rrit rrezikun e mbytjes nuk mbështetet nga të dhënat shkencore.
Në të vërtetë, sasia e gjakut që drejtohet drejt sistemit gastrointestinal është e papërfillshme, shpjegon Michael Levine, profesor i Mjekësisë në Universitetin e Kalifornisë. Për këtë arsye, rreziku i një dëmtimi serioz që lidhet me ngrënien përpara notit “është praktikisht inekzistent”.
Washington Post shton se nuk ekzistojnë udhëzime zyrtare nga Kryqi i Kuq, Organizata Botërore e Shëndetësisë apo institucione të tjera shëndetësore që të përcaktojnë një periudhë të detyrueshme pritjeje pas ushqimit përpara se të hyjmë në ujë.
Madje, gjatë viteve ’60, u kryen disa studime për lidhjen mes ushqimit dhe notit, të cilat gjithashtu nuk treguan rritje të rrezikut të mbytjes.
Në një prej tyre, 24 notarë pritën nga 30 minuta deri në dy orë pas një vakti të lehtë përpara se të hynin në ujë dhe nuk raportuan efekte anësore të lidhura me ushqimin.
Pediatri Matthew Badgett tregon se ai vetë zakonisht ha diçka të lehtë përpara se të futet në ujë, “sepse kështu ndihem sikur mund të notoj më shpejt dhe për më gjatë”.
Rreziku i mbytjes nuk duhet nënvlerësuar
Fakti që ngrënia para notit nuk konsiderohet faktor i rëndësishëm rreziku, sigurisht që nuk do të thotë se duhet të nënvlerësojmë rrezikun e mbytjes.
Sipas Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), mbytja është shkaku kryesor i vdekjes aksidentale te fëmijët e moshës 1-4 vjeç dhe shkaku i dytë kryesor i vdekjeve në grupmoshën 5-14 vjeç.
Mbytja mund të shkaktohet nga aksidentet në ujë, dëmtimet, por edhe nga probleme shëndetësore si krizat, humbja e ndjenjave dhe ngërçet. Këto të fundit shpesh lidhen me lodhjen pas ushtrimeve të përsëritura dhe të zgjatura.
Për këtë arsye, ekspertët japin disa këshilla të rëndësishme për të mbrojtur veten dhe të afërmit tanë.
Kujdes i veçantë me fëmijët
Edhe nëse fëmijët dinë të notojnë ose përdorin mjete ndihmëse, duhet të mbikëqyren nga afër, veçanërisht gjatë aktiviteteve sportive në det.
Gjithashtu, është e dobishme të mësojmë disa teknika bazë të ndihmës së parë, të cilat mund të jenë vendimtare në situata emergjente.
Mbani trupin të hidratuar
Dehidratimi mund të ndodhë edhe gjatë qëndrimit në ujë, duke shkaktuar ndër të tjera marramendje, lodhje, dhimbje koke dhe ngërçe.
Prandaj, edhe gjatë ditëve të plazhit është e rëndësishme të konsumojmë mjaftueshëm lëngje.
Mbrohuni nga nxehtësia
Qëndrimi për një kohë të gjatë në plazh, edhe kur notojmë pranë sipërfaqes së ujit, mund të na ekspozojë ndaj goditjes nga dielli dhe, në raste më të rënda, ndaj goditjes nga nxehtësia, e cila mund të jetë kërcënuese për jetën.
Shmangni alkoolin
Konsumimi i alkoolit para notit rrit rrezikun e mbytjes, pasi ndikon në ekuilibrin, koordinimin e lëvizjeve dhe aftësinë për të gjykuar siç duhet.
Kjo mund të çojë edhe në sjellje të rrezikshme në ujë. Përveç kësaj, alkooli rrit rrezikun e dehidratimit, si dhe të djegieve të rënda nga dielli.
Pra, ndonëse nuk ka prova shkencore që kërkojnë të presim tre orë pas ushqimit përpara se të futemi në det, kujdesi në ujë, mbikëqyrja e fëmijëve, hidratimi, mbrojtja nga nxehtësia dhe shmangia e alkoolit mbeten masa thelbësore për një ditë të sigurt në plazh.
