Vetmia te njerëzit, sidomos të moshës së vjetër rrit rrezikun e demencës me 31 për qind, sipas një analize të re. Për demencën, sëmundje e cila prek rreth 7.9 milionë njerëz në të gjithë Bashkimin Evropian nuk ka kurë.
Sipas studimit faktorër e rriskut të prekjes prej saj përfshijnë një kombinim të faktorëve gjenetikë dhe të stilit të jetesës, si aktiviteti fizik, pirja e duhanit, pirja e alkoolit – madje edhe cilësia e lidhjeve tona sociale.
Studimi i ri, i botuar në revistën Nature Mental Health , zbuloi se vetmia rrit rrezikun e demencës nga të gjitha shkaqet, sëmundjes së Alzheimerit dhe demencës vaskulare, e cila është një rrezik më i madh për të moshuarit me diabet ose obezitet.
Ai gjithashtu rrit rrezikun e dëmtimit kognitiv – një problem më i përgjithshëm që mbulon humbjen e kujtesës dhe problemet në marrjen e vendimeve, përqendrimin ose përfundimin e aktiviteteve – me 15 për qind.
Gjetjet qëndruan edhe kur studiuesit morën parasysh depresionin, izolimin social dhe faktorë të tjerë të mundshëm rreziku.
Ata tregojnë se “vetmia është një faktor rreziku shumë i rëndësishëm në zhvillimin e ardhshëm të demencës”, tha në një deklaratë Páraic Ó Súilleabháin, një nga autorët e studimit dhe pedagog i psikologjisë në Universitetin e Limerick në Irlandë.
Vetmia, një çështje e shtresuar
Studiuesit në Irlandë, Zvicër, Francë, Shtetet e Bashkuara dhe Kinë, kombinuan të dhëna nga 21 studime mbi plakjen në mbarë botën, në atë që ata thonë se është meta-analiza më e madhe deri më sot mbi lidhjen midis vetmisë, çmendurisë dhe rënies së aftësisë njohëse.
Shumica e studimeve i pyetën njerëzit nëse ndiheshin të vetmuar të paktën ndonjëherë, ndërsa disa vlerësuan gjithashtu se sa e fortë ishte vetmia e tyre. Në të gjithë BE-në, 35 për qind e njerëzve thonë se janë të vetmuar të paktën disa herë, me normat më të larta në Irlandë, Luksemburg, Bullgari dhe Greqi.
“Ka lloje dhe burime të ndryshme të vetmisë që mund të ndikojnë në simptomat njohëse në të gjithë vazhdimësinë e çmendurisë,” tha në një deklaratë Martina Luchetti, autorja kryesore e studimit dhe një asistent profesor në Universitetin Shtetëror të Floridës në SHBA.
Ó Súilleabháin tha se rezultatet ndihmojnë të hedhin dritë mbi pse vetmia duket të jetë e lidhur me jetëgjatësinë, ose sa gjatë jetojnë njerëzit. Studimet e mëparshme kanë gjetur një lidhje midis vetmisë dhe çështjeve shëndetësore si goditja në tru dhe sëmundja e Parkinsonit.
