Presidenti Donald Trump kërcënoi të premten se do të vendosë tarifa ndaj vendeve që nuk pajtohen me ambiciet e tij për të aneksuar Groenlandën, shkruan BBC.
Trump tha në një takim në Shtëpinë e Bardhë se ai “mund të vendosë tarifa ndaj vendeve nëse ato nuk pajtohen me Groenlandën”, e cila është një territor vetëqeverisës nën kontrollin e Danimarkës. Ai nuk tha se cilat vende mund të goditen nga tarifat e reja, apo çfarë autoriteti do të përdorte për të vendosur tarifa në ndjekje të qëllimit të tij.
Së bashku me Danimarkën dhe Groenlandën, edhe vende të tjera kundërshtojnë ambiciet e tij, dhe shumë njerëz në SHBA kanë shprehur skepticizëm për një blerje të tillë. Ndërsa Trump fliste, një delegacion dypartiak i Kongresit po vizitonte Groenlandën për të treguar mbështetje për territorin.
Grupi me 11 anëtarë përfshinte republikanë që shprehën shqetësime lidhur me thirrjet e presidentit që SHBA të përpiqet disi të marrë Groenlandën për arsye të sigurisë kombëtare. Ata u takuan me deputetë, si edhe me kryeministren daneze Mette Frederiksen dhe homologun e saj groenlandez Jens-Frederik Nielsen.
Udhëheqësi i grupit, senatori Chris Coons, një demokrat, tha se udhëtimi i tyre kishte për qëllim të dëgjonte banorët vendas dhe t’i dërgonte pikëpamjet e tyre në Uashington “për të ulur tensionet”.
Trump ka thënë se Groenlanda është jetike për sigurinë e SHBA-së dhe se do ta marrë atë me ose pa pahir, një referencë ndaj idesë për të blerë ishullin ose për ta marrë atë me forcë. “Unë mund të vendos tarifa ndaj vendeve nëse ato nuk pajtohen për Groenlandën, sepse na duhet Groenlanda për sigurinë kombëtare,” tha Trump në takimin në Shtëpinë e Bardhë mbi kujdesin shëndetësor rural.
Groenlanda është pak e populluar, por e pasur me burime dhe pozicioni i saj midis Amerikës së Veriut dhe Arktikut e bën atë të përshtatshme për sistemet e paralajmërimit të hershëm në rast sulmesh me raketa dhe për monitorimin e anijeve në rajon.
SHBA tashmë ka më shumë se 100 trupa ushtarake të vendosur në bazën Pituffik, një objekt që është operuar nga SHBA që nga Lufta e Dytë Botërore. Sipas marrëveshjeve ekzistuese me Danimarkën, SHBA ka të drejtën të sjellë aq trupa sa dëshiron në Groenlandë. Por Trump ka thënë se SHBA duhet ta “zotërojë” atë për ta mbrojtur siç duhet kundër sulmeve të mundshme ruse ose kineze.
Danimarka ka paralajmëruar se veprimi ushtarak do të shënonte fundin e NATO-s, aleancës transatlantike të mbrojtjes ku SHBA është partneri më me ndikim. NATO funksionon mbi parimin që aleatët duhet të ndihmojnë njëri-tjetrin në rast sulmi nga jashtë dhe kurrë nuk është përballur me një situatë ku një anëtar do të përdorte forcë kundër një tjetri.
Aleatët europianë janë rreshtuar në mbështetje të Danimarkës. Ata kanë thënë gjithashtu se rajoni i Arktikut është po aq i rëndësishëm për ta dhe se siguria e tij duhet të jetë një përgjegjësi e përbashkët e NATO-s, me përfshirjen e SHBA-ve.
Për këtë qëllim, disa vende, përfshirë Francën, Gjermaninë, Suedinë, Norvegjinë, Finlandën, Holandën dhe Mbretërinë e Bashkuar, kanë dërguar një numër të kufizuar trupash në Groenlandë në një të ashtuquajtur mision zbulimi.
