Kur flitet për “ushqimin e shëndetshëm”, zakonisht vëmendja i jepet patateve të ëmbla, por patatet e zakonshme janë shumë më të vlefshme nga sa mendojmë.
Ato ndihmojnë në forcimin e sistemit imunitar, mbështesin funksione të ndryshme trupore dhe furnizojnë trupin me energji të konsiderueshme.
Patatet shpesh kanë një reputacion të keq sepse zakonisht konsumohen të skuqura ose si patatina. Por kur përgatiten në mënyrë të shëndetshme, patatet janë një ushqim mahnitës dhe i pasur me lëndë ushqyese.
Çfarë duhet të dini
Patatet përmbajnë shumë karbohidrate, një patate mesatare e qëruar ka rreth 35 gram, por kjo nuk i bën ato “keq” nga natyra. Thjesht do të thotë se nuk duhet të merren si ushqim që e konsumon “pa kufi”.
Patatet janë karbohidrate komplekse, që tretjen e kanë më të ngadaltë se karbohidratet e thjeshta, duke dhënë një burim më të qëndrueshëm energjie dhe duke ju mbajtur të ngopur dhe energjik për më shumë kohë.
Megjithatë, disa varietete kanë indeks glikemik të lartë, që mund të rrisë shpejt sheqerin në gjak. Dietat e pasura me ushqime me indeks glikemik të lartë lidhen me rrezik më të madh për diabet dhe sëmundje të zemrës. Patatet e dyllëzuara, si fingerlings dhe të kuqet, zakonisht kanë indeks më të ulët se patatet Russet ose Idaho, dhe patatet e ziera apo të pjekura kanë indeks më të ulët se ato të skuqura apo pure.
Për të menaxhuar ngritjen e sheqerit në gjak dhe për të ngadalësuar tretjen, sugjerohet “balancimin e vaktit” duke kombinuar patatet me proteina të ligëta, yndyrna të shëndetshme dhe perime pa niseshte.
Patatet dhe sistemi imunitar
Patatet janë një burim i qëndrueshëm i vitaminës C. Një patate mesatare Russet e qëruar ofron rreth 25% të dozës së rekomanduar ditore. Vitamina C është e nevojshme për zhvillimin dhe riparimin e indeve dhe funksionon si antioksidant, duke forcuar sistemin imunitar dhe duke ndihmuar në mbrojtjen nga sëmundjet kronike si sëmundjet e zemrës dhe kanceri.
Patatet gjithashtu përmbajnë acide fenolike, një lloj polifenoli që ndihmon në reduktimin e inflamacionit, rregullimin e sistemit imunitar dhe mbrojtjen e qelizave nga dëmtimi.
Përmbajnë gjithashtu vitaminë B6 në sasi mesatare, e cila është e domosdoshme për shëndetin kardiovaskular, imunitar dhe mendor.
Më shumë kalium se një banane
Kaliumi është një elektrolit që qelizat e muskujve dhe nervave e kanë të nevojshëm për funksionim normal dhe ndihmon në ruajtjen e presionit të gjakut. Shumë njerëz nuk marrin mjaftueshëm kalium nga dieta.
Një patate mesatare e qëruar përmban rreth 900 mg kalium, krahasuar me 650 mg në një banane të ngjashme, rreth 30% të sasisë së rekomanduar ditore.
Mos harroni lëvoren
Lëkura e patates përmban pjesën më të madhe të fenoleve dhe fibrave të saj. Një patate mesatare e pjekur me lëvore përmban rreth 10-20% të dozës së rekomanduar ditore të fibrave, në varësi të moshës dhe gjinisë.
Sa më e errët ngjyra e lëvores dhe e brendësisë, aq më e ushqyeshme është patatja. Patatet e kuqe dhe vjollcë janë të pasura me pigmentë të quajtur antocianinë, të cilët mund të përmirësojnë shëndetin e zemrës, ngadalësojnë tretjen e niseshtes dhe mbështesin funksionet njohëse të trurit.
Si duhet të konsumohen patatet?
Çelësi për të përfituar plotësisht nga vlerat ushqyese është mënyra e përgatitjes. Të ziera, të pjekura ose të gatuara me pak shtesa janë pothuajse pa yndyrë.
Por nëse shtojmë gjalpë, krem të thartë ose i skuqim, mund të humbasim shpejt vlerat e tyre ushqyese. Specialistët rekomandojnë pak vaj ulliri ose salcë të fortë për shije.
Patatet janë një zgjedhje më ushqyese se niseshtet e përpunuara si orizi ose makaronat.
