Edhe pse vendimi i presidentit Donald Trump për t’u tërhequr nga marrëveshja bërthamore me Iranin, nuk ishte një surprizë, tani skena politike botërore gjendet në një situatë të vështirë.
Nga njëra anë, Teherani kërcënon se do të vazhdojë programin bërthamor, por le të hapur rrugën e negociatave me fuqitë e tjera që e kanë nënshkruar marrëveshjen në vitin 2015. Vendimi i Trump i vë pikëpyetje 12 viteve të përpjekjeve diplomatike intensive me Iranin, pa ofruar ndonjë alternativë. Gjithashtu rrit rrezikun e konfliktit në Lindjen e Mesme dhe do të shkaktojë pasiguri për furnizimet globale me naftë.
Franca, Gjermania dhe Mbretëria e Bashkuar thanë se vendimi i Amerikës për tërheqje nga marrëveshja bërthamore, është për të ardhur keq, por se “ato do të vazhdojnë me respektimin e marrëveshjes”. Ministria e Jashtme e Rusisë gjithashtu u shpreh se është “thellësisht e zhgënjyer”. Ndërsa Shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, Federica Mogherini, tha se BE është i vendosur të ruajë marrëveshjen. “Presim që pjesa tjetër e bashkësisë ndërkombëtare të vazhdojë të bëjë pjesën e saj, për të garantuar vazhdimin e zbatimit të marrëveshjes, për hir të sigurisë sonë kolektive”, tha Mogherini.
Me marrëveshjen e vitit 2015, të nënshkruar nga Irani, Shtetet e Bashkuara, Rusia, Kina, Franca, Britania dhe Gjermania, Republika Islamike është pajtuar të frenojë aktivitetin e saj bërthamor, në këmbim të lehtësimit të sanksioneve.
Braktisja e paktit me Iranin është edhe një element i politikës së Trumpit “Amerika e Para”. Kjo politikë ka çuar në tërheqjen e SHBA-së nga Marrëveshja e Parisit për Klimën, e ka afruar SHBA-në në një luftë tregtare me Kinën dhe e ka nxjerrë atë nga Marrëveshja Tregtare e Azi-Paqësorit.
Rikthimi i sanksioneve do ta bëjë shumë më të vështirë për Iranin të shesë naftën e tij jashtë vendit ose të përdorë sistemin ndërkombëtar bankar. Irani është anëtari i tretë më i madh i Organizatës së Vendeve Eksportuese të Naftës dhe prodhon rreth 3.8 milionë fuçi nafte në ditë ose rreth 4 përqind të furnizimit global.
