NASA po punon për krijimin e vendit më të ftohtë në univers. Arsyeja?…
Ajo do të jetë një kuti. Në kutinë e pajisur me një lazer, vakum, një dhomë të veçantë dhe një “thikë” elektromagnetike e cila anulon energjinë e grimcave të gazit, temperatura do të ulet në një pikë 100 milion herë më të ulët se ato që ekzistojnë në thellësitë e universit.
Kur atomet e gazit të ftohen në këtë kuti, do të hyjnë në gjendjen karakteristike të superfluideve, apo të kondensimit Bose-Einstein.
Në këtë gjendje, kondensimet janë “suprfluide” me viskozitet zero. Kjo i lejon atomet që të lëvizin pa fërkime, sikur të gjithë të formojnë një substancë të lidhur. Në rrethana të tilla, mund të shihen më shumë si valë se si grimca.
Megjithatë, temperatura të tilla ende nuk janë arritur.
Agjencia Hapësimore kurrë nuk ka krijuar as vrojtuar një gjendje të tillë në univers, ndërsa në Tokë për shkak të gravitetit ishte e dukshme në vetëm një pjesë të sekondës.
Në mikrogravitetin në Stacionin Hapësinor këto atome do të jenë në gjendje që të ruajnë gjendjen superfluide për një kohë të gjatë, e cila do të lejojë shkencëtarët që të vëzhgojnë sjelljen e tyre.
“Nëse ujin e një superfluidi e rrotulloni në një gotë, ai do të rrotullohej përgjithmonë”, thotë Anita Sengupta.
“Nuk ka viskozitet për ta ngadalësuar dhe të shpërndajë energjinë kinetike. Po ta kuptonim më mirë fizikën e superfluideve, ne do të mund të mësonim që t’i përdorim për transferimin më efikas të energjisë”.
Pesë ekipe do të kryejnë eksperimente në laboratorë ndërsa të marrin pjesë edhe fituesit e çmimit Nobel për Fizikë në vitin 1995 e të cilët të parët krijuan kondensantin Bose-Einstein.
Rezultatet e këtyre eksperimenteve potencialisht mund të çojë në përmirësimin e një numri të madh të teknologjive duke përfshirë sensorë, kompjutera kuantike dhe orë atomike të përdorura në navigacion anijen.
Në zbatimin e kësaj teknike emocionuese janë aplikacione që kanë të bëjnë me zbulimin e errët e energjisë, tha Kamal Oudrhiri menaxheri i projektit CAL. Ai vuri në dukje se modelet aktuale të kozmologjisë ndajnë universin në rreth 27 për qind materies së zezë, 68 për qind energji të errët dhe rreth 5 për qind materies së zakonshme.
“Kjo do të thotë se edhe me të gjitha teknologjitë tona aktuale, ne jemi ende të verbër për 95 për qind të universit,” tha Oudrhiri. “Ashtu si një lente e re në teleskopi i parë Galileos, edhe atomet ultra-të ndjeshme të ftohta kanë potencial për të zhbllokuar shumë mistere përtej kufijve të fizikës që njohim.”




