Pekini e ka ripërsëritur thirrjen për një “armëpushim gjithëpërfshirës” në konfliktin Iran–SHBA dhe për rikthimin e lëvizjes normale në Ngushticën e Hormuzit. Ndërkohë, ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araqchi, e nisi vizitën e tij të parë në Kinë qëkurse nisi shpërthimi i konfliktit në fund të shkurtit.
Ministri i Jashtëm, Wang Yi, tha pas një takimi me Araqchin më 6 maj në kryeqytetin kinez se Kina do të punojë “më fuqishëm” për të ndihmuar në përfundimin e luftimeve dhe për të luajtur “rol më të madh në rikthimin e paqes dhe qetësisë në Lindjen e Mesme”.
“Kina beson se ndalja e plotë e armiqësive është e domosdoshme, rifillimi i konfliktit është i papranueshëm dhe vazhdimi i negociatave është veçanërisht i rëndësishëm”, tha Wang, sipas një deklarate nga Ministria e tij pas takimit.
Takimi mes tyre vjen një javë para se presidenti amerikan, Donald Trump, të takohet me homologun e tij kinez, Xi Jinping.
Takimi i Araqchit me Wang erdhi në mes të raportimeve se Teherani dhe Uashingtoni janë pranë një marrëveshjeje për një memorandum njëfaqësh për t’i dhënë fund luftës në Gjirin Persik.
Media amerikane Axios ishte e para që raportoi për memorandumin e propozuar. Zyrtarët në Uashington nuk i janë përgjigjur menjëherë kërkesës për koment.
Ndër dispozitat e tjera, sipas Axios, marrëveshja do të përfshinte angazhimin e Iranit për një moratorium mbi pasurimin bërthamor, pajtimin e Shteteve të Bashkuara për të hequr sanksionet dhe për të liruar miliarda dollarë fonde iraniane të ngrira, si dhe heqjen e kufizimeve nga të dyja palët për anijet që lundrojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit.
Komentuesit politikë në Iran e kanë mirëpritur gjerësisht vizitën e Araqchit në Pekin, duke e përshkruar atë si një lëvizje thelbësore kundërlëvizje para takimit midis Trump dhe Xi.
Analisti Mostafa Najafi shkroi në platformën X se koha e vizitës është vendimtare, duke paralajmëruar se “pasiviteti dhe mungesa e iniciativës” nga tani deri në mbërritjen e Trumpit në Pekin “mund të jenë të rrezikshme”.
Najafi theksoi përpjekjet e vazhdueshme të SHBA-së për të hartuar një rezolutë të re të Këshillit të Sigurimit të OKB-së kundër Iranit lidhur me Ngushticën e Hormuzit, duke e paraqitur udhëtimin e Araqchit si paraprirje të nevojshme ndaj përpjekjeve amerikane për të ndikuar në politikën kineze karshi Iranit para bisedimeve Trump–Xi.
Strategu Mostafa Kharratian argumentoi se vizita duhet të shërbejë si një pikënisje për dialog të plotë strategjik dypalësh dhe trepalësh mes Teheranit, Pekinit dhe Moskës.
Ai pohoi se supozimi kryesor i Uashingtonit, se Irani do të dorëzohet i pari në një luftë ekonomike, mund të bjerë, nëse Teherani siguron financim kinez prej rreth 20 miliardë dollarësh për të kompensuar ndikimin e bllokadës detare amerikane.
Kharratian gjithashtu theksoi sinjale të fundit nga Moska dhe Pekini, përfshirë pritjen në nivel të lartë të Araqchit nga Rusia dhe aktivizimin e paprecedentë nga Kina të ligjit të saj për bllokimin e sanksioneve, si dëshmi se kushtet për një përgjigje të koordinuar ndaj presionit amerikan janë vendosur.
Komentatori Erfan Ebrahimi bëri një krahasim me rolin ndërmjetësues të Pakistanit, duke argumentuar se Pekini – ndryshe nga Islamabadi – ka peshë të mjaftueshme politike për të vepruar si “nismëtar” dhe “garantues” i çdo marrëveshjeje të mundshme midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara për t’i dhënë fund luftës./rel
