Kryeministri britanik Keir Starmer ka dhënë dorëheqjen si lider i Partisë Laburiste dhe njëkohësisht si kryeministër i Mbretërisë së Bashkuar, në një lëvizje që ka thelluar pasigurinë politike në vend.
Sipas mediave ndërkombëtare, Starmer e ka bërë të ditur vendimin të hënën, më 22 qershor, duke deklaruar se largimi i tij vjen me qëllim “vendosjen e vendit mbi gjithçka tjetër”. Megjithatë, ai ka konfirmuar se do të qëndrojë në detyrë si kryeministër deri në përfundimin e procesit të zgjedhjes së pasuesit të tij, për të garantuar një tranzicion të rregullt.
“Çdo vendim që kam marrë është udhëhequr nga interesi i vendit që dua. Për këtë arsye po largohem si lider i Partisë Laburiste. Do të qëndroj kryeministër deri në përfundimin e procesit dhe do të bëj gjithçka për një tranzicion të qetë,” u shpreh Starmer.
Dorëheqja vjen në një moment tensioni të brendshëm për Partinë Laburiste dhe në një klimë të brishtë politike në Britani, e cila pas Brexit-it ka parë ndërrimin e pesë kryeministrave në vetëm tetë vite. Ndër arsyet e përmendura për krizën brenda lidershipit janë rënia e popullaritetit të Starmer në parti, mungesa e karizmës politike, si dhe debatet e brendshme rreth emërimeve të diskutueshme në poste diplomatike.
Starmer i ka kërkuar Komitetit Ekzekutiv Kombëtar të Laburistëve të përcaktojë një kalendar të qartë për zgjedhjen e liderit të ri, me hapjen e kandidaturave më 9 korrik dhe mbylljen e tyre më 16 korrik, përpara pushimeve verore të Parlamentit. Ai ka shprehur gjithashtu dëshirën që procesi i tranzicionit të përfundojë deri më 1 shtator.
Si zgjidhet lideri i ri i Laburistëve?
Për të hyrë në garën për drejtimin e Partisë Laburiste, kandidatët duhet fillimisht të sigurojnë mbështetjen e të paktën 81 deputetëve laburistë, që përbëjnë rreth 20% të grupit parlamentar. Më pas, ata duhet të mbështeten nga të paktën 5% e degëve lokale të partisë ose nga tre organizata të lidhura me partinë, ku dy prej tyre duhet të jenë sindikata.
Vetëm kandidatët që kalojnë këto dy faza kalojnë në votimin e anëtarësisë së partisë, e cila përbëhet nga rreth 300 mijë anëtarë. Në votim përdoret sistemi i renditjes së preferencave, ku kandidati që merr mbi 50% të votave të para shpallet fitues. Nëse nuk arrihet shumica absolute, kandidati me më pak vota eliminohet dhe votat e tij shpërndahen sipas preferencave të tjera, deri në përcaktimin e fituesit.
Skenarët e mundshëm
Sipas analizave politike, pasardhësi i Starmer mund të përcaktohet në dy mënyra kryesore. Nëse deri më 16 korrik mbetet vetëm një kandidat, ai mund të shpallet automatikisht lider i Laburistëve dhe kryeministër, pa nevojë për votim të anëtarësisë, një proces i njohur në Britani si “coronation”.
Në të kundërt, nëse ka më shumë kandidatë, do të zhvillohet një garë e brendshme partiake, ku fituesi do të zgjidhet nga anëtarët dhe strukturat e partisë. Në këtë rast, procesi i zgjedhjes mund të zgjasë nga gjashtë javë deri në tre muaj, duke shtyrë konsolidimin e lidershipit të ri deri në shtator.
Në garë përmendet si një nga emrat kryesorë Andy Burnham, i cili, sipas burimeve politike, pritet të sigurojë mbështetjen e nevojshme për të hyrë në procesin e votimit.
