BE dëshiron të rrisë dhe të përshpejtojë dëbimin e azilkërkuesve të refuzuar në të ardhmen, kryesisht në tre mënyra: së pari, procedurat e dëbimit brenda BE-së duhet të bëhen më efikase, përmes njohjes së ndërsjellë të vendimeve për refuzimin e aplikimeve për azil dhe zbatimit të tyre nga të gjitha vendet e BE. Së dyti, përfitimet që u jepen atyre që duhet të largohen nga vendi duhet të reduktohen në mënyrë të njëtrajtshme, nëse ata nuk bashkëpunojnë. Gjithashtu, duhet të zgjatet edhe koha e paraburgimit në pritje të dëbimit.
Dhe së treti: rruga është politikisht e qartë për krijimin e qendrave të paraburgimit në vende të treta. Azilkërkuesit e refuzuar, të cilëve u dështon dëbimi, për shembull sepse vendi i tyre i origjinës refuzon t’i pranojë përsëri, mund të transferohen atje. Miratimi formal nga shtet anëtare dhe Parlamenti Evropian ende nuk është dhënë.
Rregullorja e Kthimit përbën kështu një plotësim vendimtar të reformës së azilit të BE-së, e cila do të hyjë plotësisht në fuqi më 12 qershor. Në fakt, vitin e kaluar, vetëm një në katër persona që duhej të largoheshin nga BE (28%) u larguan vërtet nga territori. “Falë këtyre rregullave të reja, ne më në fund kemi më shumë kontroll për të siguruar që kthimet të zbatohen në mënyrë sistematike. “Kjo është ajo që presin qytetarët – dhe kjo është ajo që po u ofrojmë atyre,” tha Magnus Brunner, Komisioneri Evropian për Çështjet e Brendshme.
Dobrindt dëshiron shtete partnere deri në fund të vitit
Ministri i Brendshëm i Gjermanisë , Alexander Dobrindt, ka njoftuar tashmë synimin e tij për të përfunduar marrëveshje me vende të treta deri në fund të vitit për krijimin e qendrave të tilla, në bashkëpunim me një grup shtetesh anëtare të BE-së, përfshirë Austrinë, Danimarkën dhe Greqinë. Ende nuk janë marrë vendime konkrete. Shpesh përmenden vende si Ruanda, Libia, Mauritania, Uzbekistani dhe Etiopia.
Holanda ka rënë dakord për të ngritur një qendër të tillë me Ugandën. Italia ka nënshkruar një marrëveshje të ngjashme bashkëpunimi me Shqipërinë. Por pak pasi mbërritën njerëzit e parë në qendrat në Shqipëri, projekti u detyrua të pezullohej përkohësisht për shkak të vështirësive juridike.
Një vlerësim juridik i dhënë në prill nga Gjykata e Drejtësisë së Bashkimit Evropian (GDBE) konkludoi se qendrat kontroverse italiane të deportimit në Shqipëri nuk shkelën ligjin evropian. Kushti paraprak, megjithatë, është që personat e mbajtur atje të vazhdojnë të marrin ndihmë ligjore dhe gjuhësore dhe të jenë në gjendje të mbajnë kontakt me familjet e tyre dhe autoritetet përkatëse.
Familjet me fëmijë mund të vendosen në këto qendra
Zëdhënësja e Socialdemokratëve Europianë për çështjet e brendshme, Brigit Sippel, kritikon faktin që nuk ekziston “asnjë kornizë ligjore detyruese për qendrat e paraburgimit në vendet e treta, dhe për rrjedhojë asnjë garanci që të drejtat themelore do të respektohen”.
“Ky trajtim i individëve nuk është në përputhje me Ligjin Themelor Gjerman, Kartën e të Drejtave Themelore të Bashkimit Evropian dhe parimet e sundimit të ligjit.”
Sipas rregullave të reja, shtetasit e BE-së mund të deportohen në vende me të cilat nuk kanë asnjë lidhje. Edhe familjet me fëmijë mund të përfundojnë në këto qendra – si masë e fundit dhe për një periudhë sa më të shkurtër të jetë e mundur, siç specifikohet në rregullore.
Uljet e përfitimeve dhe paraburgimi i zgjatur në pritje të kthimit
Shumë gjëra varen, për Evropën, nga aftësia për të inkurajuar ata që nuk kanë të drejtë azili të bashkëpunojnë përmes Rregullores së Kthimit – dhe për të adresuar boshllëqet për ata që kërkohet të largohen nga vendi përmes rregullave të njëjta.
Në rast mungese bashkëpunimi, parashikohen reduktime të përfitimeve ose konfiskimi i dokumenteve të identifikimit. Për më tepër, kohëzgjatja maksimale e paraburgimit në pritje të deportimit do të zgjatet në mënyrë të njëtrajtshme në 24 muaj – me mundësinë e një zgjatjeje tjetër gjashtëmujore, veçanërisht për ata që konsiderohen rrezik për sigurinë kombëtare.
Mjete praktike apo frikësim?
Rregullorja e re më në fund u ofron shteteve anëtare mjete konkrete, thotë Lena Düpont, zëdhënëse e Grupit të PPE-së për çështjet e brendshme: “Detyrime të qarta bashkëpunimi për ata që duhet të largohen nga vendi, përdorim më i mirë i sistemeve evropiane të informacionit, ndalime hyrjeje më efektive dhe një kuadër ligjor i qartë për kthimet në bashkëpunim me vendet e treta.”
Megjithatë, nga këndvështrimi i politikanes së SPD, Sippel, kjo marrëveshje është një shenjë që BE “po i nënshtrohet alarmit të së djathtës evropiane pavarësisht rënies së numrit të ardhjeve”. Kjo do të thotë “një përkeqësim drastik të të drejtave të të prekurve. Sepse të gjithë ata do të trajtohen de facto si të dënuar”.
Nëse Parlamenti Evropian dhe Këshilli i Shteteve Anëtare miratojnë zyrtarisht këtë marrëveshje, rregullat e reja të BE për dëbimin mund të hyjnë në fuqi brenda 18 muajsh. Opsioni i qendrave të dëbimit në vende të treta mund të zbatohet edhe më shpejt, me kusht që mjaft shtete të deklarohen të gatshme të pranojnë migrantët./DW
